Vrouwen die het lot van Nader Shah schreven, de machtigste heerser van Perzië

“Wanneer vrouwen uit het bad komen, moeten ze zich in vrolijke kleding hullen, en als ze een afspraak hebben, moeten ze eerst naar het huis van hun vriendin of geliefde gaan. En als ze onderweg een knappe jongeman tegenkomen, moeten ze listig een klein stukje van de sluier die hun gezicht bedekt verwijderen en die geleidelijk afschuiven, terwijl ze doen alsof ze zeggen: ‘Het is erg warm, wat zweet ik…’” Deze instructies, die aan Perzische vrouwen werden gegeven bij het verlaten van een openbaar badhuis, zijn afkomstig uit een tekst uit de late 17e eeuw getiteld ‘ Gewoonten en manieren van de vrouwen van Perzië en hun huiselijke bijgeloof’ van de geestelijke Aqa Jamal Khwansari (gestorven in 1710).

Vrouwen anno 17^th Eeuw Perzië

Dit boek werd vertaald door een Britse chirurg, oriëntalist en schilder James Atkinson (1780-1852) en gepubliceerd in Londen. Hij legt daarin uit dat de meeste mensen in Engeland de harem als niet meer dan een gevangenis beschouwen.

Maar, benadrukt hij, ‘de Perzen zelf beschouwen hun vrouwen als feitelijk begiftigd met meer macht, vrijheid en grotere privileges dan de vrouwen van Europa.’

In het 17e ^- eeuwse Perzië was de traditionele opvatting dat de rol van de vrouw beperkt was tot het huishouden, waar ze het huishouden beheerde en kinderen opvoedde. Deze tekst laat echter zien dat vrouwen buiten hun huis meer macht hadden dan men doorgaans aannam.

Drie vrouwen in het leven van Nader Shah

Hoewel er veel vrouwen in het leven van Nader Shah waren, waren er misschien drie die hem het meest beïnvloedden. Het waren zijn moeder, zijn eerste vrouw en het meisje met wie hij in India trouwde, in die volgorde.

De eerste vrouw in zijn leven was zijn moeder. Ze speelde een grote rol in zijn opkomst op de troon vanuit een niemandsland. Ze leidde hem toen hij de machtigste Iraanse heerser werd en de Safavid-dynastie omver wierp die 200 jaar lang Perzië regeerde.

Omdat Nader Shah opgroeide in een afgelegen en wild noordoostelijk grensgebied van Perzië, zouden veel van de maatschappelijke regels van zijn tijd niet van toepassing zijn op een gezin dat doordrenkt was van bittere armoede. Zijn vader, Emam Qoli, was een eenvoudige herder van de Afshars, een semi-nomadische Turcomaanse stam die zich in Khorasan vestigde.

Hoewel Nader een van de zonen was, trok hij alle aandacht van zijn ouders naar zich toe. Mogelijk was hij zelfs als kind bedreven in het manipuleren van mensen, zodat de schijnwerpers altijd op hem gericht waren.

Het is algemeen bekend dat zijn vader hem enorm verwende. Misschien hebben deze jeugdherinneringen ertoe bijgedragen dat Nader zelf een liefdevolle vader voor zijn zonen is geworden . Maar deze situatie duurde niet lang, want zijn vader overleed toen hij ongeveer tien jaar oud was. Dit leidde tot een periode van grote moeilijkheden voor zijn gezin.

De moeder van Nader Shah kreeg alle ontberingen op zich

Zijn moeder verzamelde brandhout dat Nader en zijn broers op de markt verkochten. Ze hadden alleen een ezel die ze moesten voeren, zelfs als dat betekende dat ze zelf zonder voedsel moesten komen.

Eens werden hij en zijn moeder ontvoerd door de weerbarstige grensstammen. Het was alleen de zilveren tong van Nader die de mannen ervan overtuigde zijn moeder en hem te bevrijden.

Deze periode van strijd in zijn leven bracht hem heel dicht bij zijn moeder, die ook de capaciteiten van haar zoon erkende, en terecht, dat het gezin vrij was van deze ontberingen.

Zijn moeder was zijn adviseur

Later, toen hij de troon van Perzië aan de Safaviden ontnam, stond hij op haar advies toe dat de familie Safaviden als gevangenen in zijn rijk voortleefde.

Ze was van mening dat het beter zou zijn dat hun soennitische aanhangers enige hoop zouden koesteren dat de Safaviden weer aan de macht zouden komen. Het doden van de Safaviden zou een openlijke rebellie van hun aanhangers uitlokken. Nader zelf trouwde op haar advies met de dochter van de vorige Safavid Shah.

Later liet Nader zijn zoon trouwen met een Safavid-kleindochter. Allemaal omdat zijn moeder de Safavid-aanhangers wilde verzachten, zodat ze het bewind van haar zoon niet zouden verstoren. Ze zorgde er op alle mogelijke manieren voor dat Nader Shah de machtigste heerser van Iran werd.

Zijn vrouw hielp hem aan de macht te komen

De volgende vrouw die een belangrijke rol speelde in het leven van Nader is Firuzeh Begum. Ze was de dochter van Baba Ali Beg Kuse Ahmadhu, de gouverneur van Abivard, met wie hij trouwde toen hij in dienst van de gouverneur was. Hij was toen nog maar een jonge luitenant en Firuzeh hielp hem boven de rest uit te stijgen en de blauwogige commandant van de gouverneur te worden. Hij werd generaal in de strijdkrachten van de Safavid-sjah en bracht troepen bijeen die de Afghanen versloegen en de Ottomaanse Turken en Russen terugduwden naar de grenzen van Perzië.

Met de stilzwijgende toestemming van Firuzeh trouwde hij met de Safavidische prinses. Dit gaf hem toegang tot de familie van de sjah en immense macht. Firuzeh begeleidde hem bij het manipuleren van de edelen, stamhoofden en mullahs, zodat de Perzische jique (een tros reigerveren die rechts op de hoofdtooi wordt gedragen), het symbool van het Perzische koningschap, door middel van een volksstemming aan Nader werd aangeboden.

Ze adviseerde hem om uit deze dominante groepen een overeenkomst te persen over het feit dat de troon na zijn dood bij zijn familie zou blijven, waardoor de heerschappij van zijn dynastie zou worden verzekerd.

De vrouw van Nader Shah was erg slim

In ruil daarvoor wilde ze tot Shahbanu worden uitgeroepen, wat haar volledige gezag over de zenana zou geven en haar de enige zou maken die invloed op de sjah kon uitoefenen. Ze had ernaar gestreefd de kroon van keizerin van Hindoestan te dragen. Toen dat door Naders pragmatische opvattingen niet gebeurde, gaf ze haar echtgenoot advies over hoe hij de schatkist van Hindoestan moest leeghalen, naar Perzië moest vervoeren, een succesvol handelsnetwerk tussen Hindoestan en Perzië moest opzetten en regelmatige schattingen van de gouden vogel van het Oosten moest ontvangen.

Zijn vrouw had een lesbische relatie

Nader verwaarloosde haar vanwege zijn preoccupatie met de mooie Rajput-slavin in Hindustan, waardoor Firuzeh een lesbische relatie aanging met haar gezelschapsdame. Dergelijke affaires waren echter gebruikelijk in de zenana in die tijd, en Khwansari verwijst in zijn 17e-eeuwse verhandeling ook naar relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht. Het werk van Kathryn Babayan over khwahar-khwandegi (gezworen zusterschap) heeft aangetoond hoe deze praktijken, die Khwansari bespreekt, niet alleen gebaseerd zijn op platonische vriendschapsbanden, maar ook op amoureuze, seksuele relaties.

Nader verloor haar steun en dwaalde af

Firuzeh's focus bleef gericht op het behouden van haar greep op het staatsbeleid en de beslissingen van Nader Shah. Ze beheerde een uiterst effectief spionagesysteem dat haar hielp het enorme imperium van Nader van zijn vijanden te verlossen.

Het was normaal dat ze de troon voor haar eigen zoon verlangde, maar toen ze besefte dat Nader vastbesloten was niet toe te geven aan haar ambitie, distantieerde ze zich van hem en hield zich op afstand.

Zonder haar wijze raad dwaalde Nader af en liet in zijn rijk een tirannie los die uiteindelijk zijn leven eiste.

Gerelateerd leesvoer: De eed van Bheeshma: Was die alleen voor Satyavati en Shantanu, of was er meer aan de hand?

Zijn Rajput-vrouw stond hem bij

In Hindoestan werd Nader verliefd op een Rajput-slaaf, die hij tot koningin maakte. Het regeren over een groot imperium was stressvol, evenals de voortdurende campagnes om zijn eigen ambities waar te maken of opstanden neer te slaan. Ondanks dit alles was de persoon die rust in zijn leven bracht deze Rajput-vrouw, die hij liefkozend Peri noemde. De archieven vermelden haar naam als Chuki.

Nader hield van haar vanwege haar eerlijkheid, haar loyaliteit en haar allesverslindende liefde, waarvoor ze nooit iets terug had gevraagd. Ze was oneindig dankbaar voor het geschenk van zijn liefde. Tijdens zijn ziekte en mentale trauma's heeft ze hem trouw gediend. In zijn laatste dagen, toen zijn vrienden, zonen en Firuzeh hem in de steek lieten, was het deze vrouw die aan zijn zijde bleef.

Op de noodlottige nacht, toen Nader op brute wijze werd vermoord door zijn eigen commandant, lag deze toegewijde vrouw naast hem te slapen. Het was Peri die wakker werd om haar man te waarschuwen voor zijn moordenaars.

Hoewel Nader zijn machtige bijl ophief, struikelde hij over de rand van het tapijt, wat zijn ondergang betekende.

Niemand weet wat er na Naders dood is gebeurd met deze dynamische vrouwen die de geschiedenis van Perzië vormgaven tijdens het bewind van Nader Shah. Hoewel zijn moeder een natuurlijke dood stierf, is er geen historisch bewijs over het lot van Firuzeh of Peri. Mogelijk brachten ze de rest van hun leven in anonimiteit door, verborgen voor Naders vijanden. Het lijdt echter geen twijfel dat een van 's werelds machtigste veroveraars, die van herderszoon opklom tot sjah van Perzië, werd bijgestaan ​​door een aantal sterke vrouwen in zijn leven. Het is absoluut een misvatting om te denken dat vrouwen die door maatschappelijke regels worden afgezonderd, in welk opzicht dan ook hulpeloos zijn. Vaak is er bewijs dat ze meer kracht bezaten dan de hand die het zwaard of de scepter vasthield.

Sutapa Basu is de auteur van The Curse of Nader Shah, uitgegeven door Readomania.

Uw bijdrage is geen liefdadigheidsdonatie . Het stelt Bonobology in staat om u te blijven voorzien van nieuwe en actuele informatie, in onze missie om iedereen ter wereld te helpen leren hoe alles te doen.

Zie ons redactionele proces

Maak kennis met onze beoordelingsraad

Feedback delen

Wat is uw feedback?

×

Nuttig Een fout melden Overige

Verzenden