Ọ̀ ga-ekwe omume ọbụna idepụta iwu nkewa n'alụmdi na nwunye? Iji zaa ajụjụ a, a research e mere na 20 ndị kewapụrụ iche. Nsonaazụ nke ọmụmụ ahụ na-egosi na nkewapụ bụ ahụmahụ 'nkeonwe' na 'ịnọ naanị'. Ọzọkwa, ndị a tụrụ atụ kwuru na nkewa enweghị isi na ihe ọ ga-esi na ya pụta edoghị anya.
Ọ̀ bụ na nkewa alụmdi na nwunye adịghị adịgide adịgide n'ezie? Enwere ndepụta nkewa nke nwere ike ime ka ọ dịkwuo mfe? Site n'enyemaka nke ọkà n'akparamàgwà mmadụ Dr. Aman Bhonsle (Ph.D., PGDTA), onye ọkachamara n'ịgba ndụmọdụ mmekọrịta na ọgwụgwọ mmetụta mmetụta uche, ka anyị leba anya n'ihe dị iche iche dị mgbagwoju anya nke nkewa alụmdi na nwunye na iwu iji mee ka ọ gaa nke ọma.
Kedu ụdị nkewa dị iche iche n'alụmdi na nwunye?
Tebulu ọdịnaya
Ọ bụ ihe na-ezighị ezi ijikọ nkewa alụmdi na nwunye na ịgba alụkwaghịm ma ọ bụ iche na nkewa na-anọchi anya nanị nrịgo nrịgo n'ọnọdụ alụmdi na nwunye ndị ọzọ. A ọmụmụ na-akọwa na e nwere ụdị nkewa atọ: ndị na-eduga n'ịgba alụkwaghịm, ndị na-eduga n'udo, na nkewa a na-edozighị ogologo oge.
Dr Bhonsle na-akọwa, “E nwere ụdị nkewa di na nwunye dị iche iche. Mgbe ụfọdụ, di na nwunye na-anọgide na-ebi n'otu ụlọ ma ọ bụ ọbụna n'otu ụlọ. E nwekwara ikpe mara mma nke nwunye na-alaghachi na nne ya. Mgbe ụfọdụ, di na-akwapụ. Ahụla m ọnọdụ pụrụ iche ebe di ya na-akwapụ, nwunye ya na ezinụlọ ya na-ebikwa.” Ka anyị nyochaa ụdị dị iche iche ndị a nkewa di na nwunye n'ụzọ ka ukwuu:
1. Di na nwunye na-ebi n'otu ụlọ mana ọnụ ụlọ dị iche iche
Mgbe ụfọdụ, di na nwunye na-ebi iche iche n’agbaghị alụkwaghịm, n’otu ezinụlọ. A na-eme nke a n'ihi nwa. Dr Bhonsle na-akọwa n'ụzọ zuru ezu, "Maka nwatakịrị, ịgba alụkwaghịm nwere ike iduga n'iche. A naghị akpọ ụfọdụ ụmụaka ka ha bịa oriri na nkwari ụbọchị ọmụmụ maka na nne na nna anaghị ebikọ ọnụ. N’ihi ya, ndị nne na nna na-agbalị ka ha ghara ịgba alụkwaghịm kpamkpam”.
Ịgụ Ọgụgụ: Ụzọ 20 iji mee ka di gị na-atụ uche gị n'oge nkewa
Kedu ka nkewa 'otu mana iche' si arụ ọrụ:
- Ọ dịghị onye na-apụ apụ n'ihi na ọ bụ nsogbu ụlọ (ịkwụ ụgwọ ọkụ eletrik maka ụlọ abụọ dị oke ọnụ mgbe niile)
- Nne na nna anaghị achọ ime ka ụmụ ha nwee ohere agụmakwụkwọ ka ha wee na-ata ahụhụ na nhụsianya
- Ụmụaka na-enwe nkụda mmụọ n'ihi nne na nna na-ese okwu mgbe niile
2. Otu n’ime di na nwunye apụọ
Enwere ike ịtụle nke a a 'ikpe' nkewa. Di na nwunye na-ebikọ iche iche n'alụghị di ka ha zere akwụkwọ akụkọ na-agbawa obi. Nke a bụkwa oge ha n'otu n'otu na-achọpụta ma hà chọrọ ime ka ha dịghachi ná mma ma ọ bụ na ha na-enwe obi ụtọ karị n'enweghị onwe ha.
Kedu ka nkewa 'ikpe' si arụ ọrụ:
- Ngwongwo niile dị n'alụmdi na nwunye dị ka ụlọ/ụgbọ ala bụ nke ha abụọ (akụrụngwa anaghị ekewa n'ụzọ iwu)
- A na-ewere ego niile a na-enweta site na ego ọnụ
- Di na nwunye nwere ike dee iwu nkewa n'akwụkwọ na-abụghị nke a ka ịzenarị tiffs
3. Ndị di na nwunye na-ekpebi na ọ gafeela
Nke a bụ nkewa 'na-adịgide adịgide'. Mgbe ha gachara nkewa nke ikpe ahụ, otu / ma di na nwunye ghọtara na ha chọrọ ịkwụsị alụmdi na nwunye, ọ dị mma. Nke a na-egosi mgbanwe ịgba alụkwaghịm.
Kedu ka nkewa 'na-adịgide adịgide' si arụ ọrụ:
- Di na nwunye ahụ kpebiri imegide ya mkpezi nke alụmdi na nwunye
- Akwụkwọ maka nkewa nke akụ na-amalite
- Njikọ aka nke akụ/ego/ụgwọ na-akwụsị
4. Th D-okwu
Na, n'ikpeazụ, anyị na-abịarute na 'iwu' nkewa / mgbe ịgba alụkwaghịm n'ihu ọha Nwela akwụkwọ n'ụlọ ikpe. N'ụzọ dị mwute, ọ dịghị ihe dị ka ịgba alụkwaghịm na-akpaghị aka mgbe ogologo oge gasịrị na mba ọ bụla. Dr Bhonsle na-ekwu, "Nsogbu kasịnụ bụ na enwere mmekọrịta ọha na eze ihere megide ịgba alụkwaghịm n'ihi ụgwọ ọrụ ọha / aha / ego metụtara. Ezinụlọ ndị metụtara ya na-ewere ya dị ka nsogbu aha ọma, kama nke metụtara mmekọrịta.
"Ịgba alụkwaghịm na-aghọ 'okwu okwu'. Gịnị mere e ji jụ ezinụlọ a? Kedu ezinụlọ nwere ọkpụkpụ buru ibu iji zoo? Ndị ikwu na-achọghị ịza ajụjụ ndị na-adịghị mma n'ihi na ọ dị ha ka ha erughị eru ịta ahụhụ. Ihere ha na-aghọ ihe dị mkpa karịa ọdịmma ụmụaka."
Kedu ka nkewa 'iwu' si arụ ọrụ:
- Ụlọ ikpe na-enye nkwekọrịta nkewa
- Nkwekọrịta a na-akọwapụta njide ụmụaka, nkewa ihe onwunwe, mkpebi nke ụgwọ wdg
- Usoro ndị a nwere ike ịgbanwe n'oge mkparita uka nke ịgba alụkwaghịm/ ikpe ikpe
N'ihi ya, anyị rutere na njedebe nke ụdị nkewa alụmdi na nwunye. Ugbu a, ka anyị leba anya n'ihe kpatara ya na iwu nkewa n'alụmdi na nwunye.
5 Isi ihe na-ebute nkewa n'alụmdi na nwunye
Amaara m di na nwunye na-ekewaghị n'ụzọ iwu ma na-ebikọ ọnụ n'ihi na di na-akparị nwunye ya. Ọ bụ onye aṅụrụma ma nwee nnukwu iwe. Amaara m di na nwunye ọzọ bụ ndị lụrụ di ma ọ bụ nwunye ma kewapụrụ ruo afọ 20, nanị n'ihi na ha ekwekọghị na ha na-ejikọtaghị ọnụ banyere ụkpụrụ ndụ ndụ.
Yabụ, oke nsogbu di na nwunye na-adị iche site na ikpe ruo n'ọnọdụ. Dị ka a ọmụmụ, Nsogbu alụmdi na nwunye dị ka ekwesịghị ntụkwasị obi, imefu ego n’ụzọ nzuzu, ịṅụ mmanya na-aba n’anya, iji ọgwụ ọjọọ eme ihe, ekworo, obi erughị ala, na àgwà ndị na-akpasu iwe bụ ihe na-ebukarị amụma banyere ịgba alụkwaghịm.
Mgbe ụfọdụ, obere nsogbu na-agbakọta n'ime ọtụtụ afọ wee bụrụ nnukwu nsogbu na-enweghị ike ịchịkwa. Nke a bụ ihe ise kpatara nkewa n'alụmdi na nwunye, ka Dr Bhonsle siri kwuo:
- ọdịiche nkwukọrịta n'etiti di na nwunye (na-eti mkpu / okwu ọjọọ / iwe)
- Enweghi ike imeri esemokwu nke onye ọ bụla (nwere ike ịbụ n'ihi atụmanya dị elu / enweghị ezi uche)
- Ịkwụsị ntụkwasị obi / Ihe omume alụm di na nwunye (nwere ike ịmalite dị ka ndabere mmetụta uche na mmadụ)
- Ịgba mgba ike n'ihi ego (ịwa n'iyi / ụkọ ego, ụdị mmefu dị iche iche / ụgwọ ọnwa)
- Enweghị nkwanye ùgwù (enweghị ọmịiko na-ebute enweghị mmekọrịta anụ ahụ / mmetụta uche)
"N'okwu abụọ mbụ, a na-edozi nsogbu ahụ site na ọgwụgwọ. Mana nsogbu atọ ndị ọzọ dị mgbagwoju anya na ọ dịghị mfe idozi site na ọgwụgwọ, "Dr Bhonsle na-ekwu. Ewezuga ịchọ enyemaka ọkachamara, kedu ka mmadụ ga-esi agagharị mgbagwoju anya ndị a? Ka anyị chọpụta.
Iwu 5 kacha elu nke nkewa n'alụmdi na nwunye iji mee ka ọ gaa nke ọma
Iso di gị ma ọ bụ nwunye gị na-emekọ ihe n'otu ụzọ ahụ banyere 'ịdị njọ' nke nsogbu alụmdi na nwunye na-enyere aka n'ezie n'alụmdi na nwunye. N'ezie, a ọmụmụ na-akọwa na ihe ize ndụ nke nkewa ma ọ bụ ịgba alụkwaghịm dị ala mgbe ndị sonyere na-akọ na di ha ma ọ bụ nwunye ha weere nsogbu ahụ dị ka ihe dị njọ. Kedu ụzọ ndị ọzọ isi belata ohere nke ịgba alụkwaghịm? Ka anyị chọpụta.
1. Buru ụzọ kwurịta iwu nkewa n'alụmdi na nwunye
Dr Bhonsle na-akọwa, "Na mmalite n'onwe ya, mee ka ihe niile doo anya site n'ime ka ọ pụta ìhè. Ahapụ enweghị ohere maka ambiguity mgbe ọ na-abịakwute iwu imekọ ihe ọnụ. Nọgidenụ na-akwanyere ibe gị ùgwù mgbe gị na di gị ma ọ bụ nwunye gị na-ekwurịta okwu ndị a:
- Ị ga-ezute n'oge dị ka ụbọchị ụbọchị ụmụaka, nzukọ PTA ma ọ bụ emume ekeresimesi?
- Ọ ga-abụ ọnọdụ mmachi zuru oke, nke ị na-agaghị ezute ruo mgbe ụgbọ ala kụrụ otu onye ma ọ bụ n'àkwà ọnwụ nke ọrịa na-egbu egbu dị ka ọrịa kansa?
“N'otu aka ahụ, mee ka o doo anya ihe mere unu abụọ ahọrọbeghị ịgba alụkwaghịm. Kwurịtanụ ma ọ bụrụ na unu abụọ nwere ike ịkpa ndị ọzọ ma ọ bụ na ị gaghị enwe. Ọ bụrụ na ekewaghị gị n'ụzọ iwu mana ị na-ebi, mkpakọrịta nwoke na nwanyị ndị ọzọ bụ aghụghọ / ekwesịghị ntụkwasị obi n'okpuru iwu. "
Ịgụ Ọgụgụ: Alụmdi na Nwunye nke Abụọ Mgbe 40 gasịrị - Ihe ị ga-atụ anya ya
2. Agbanwela ya ka ọ bụrụ egwuregwu 'Chinese Whispers'.
Dr Bhonsle na-ekwusi ike, “Ekwela ka echiche ndị ọzọ dọpụ uche gị. Gị ndepụta nkewa alụmdi na nwunye bụ okwu nkeonwe gị, dịka ịga ụlọ ịsa ahụ. Ọ dịghị onye ọzọ nwere ike ịgwa gị mgbe ị ga-asa ahụ ma ọ bụ saa ihu gị.
"Ọ dị ka egwuregwu 'Chinese Whispers'. Gbalịa ka ị ghara ịkọrọ ndị agbata obi, ndị ikwu na ndị enyi gị asịrị. Ha nwere oke ohere ịnweta gị yana ozi pere mpe gbasara okwu a. Ya mere, ohere ha na-ekwu okwu nzuzu dị oke elu. A na-emetọ ndụmọdụ ha site na echiche nke onwe ha, enweghị ncheta na ebumnuche ndị metụtara okike. "
3. Cheta ihe na-agaghị eme
Iwu kacha mkpa nke nkewa n'alụmdi na nwunye bụ iji nlezianya mee ihe ọ bụla. Nke a bụ ndepụta nke ihe ị ga-ezere n'ezie:
- Iji ụmụ gị eme ihe dị ka pawns/mediators
- Na-ezobe ihe onwunwe n'aka onye òtù ọlụlụ gị iji nweta uru na-ezighị ezi
- Ịkpọtụrụ onye òtù ọlụlụ gị n'enweghị onye ogbugbo
- Na-eyi di gị ma ọ bụ nwunye gị egwu
- Na-amali isi na mbụ banye na mmekọrịta ọhụrụ
- Na-ekwujọ nwunye gị
- Na-akpọsa nkewa gị
- Ịjụ oge gị na ụmụ gị na-emekọ ihe
4. Mee mkpebi dabere na agụụ ihe egwu nke gị
Dr Bhonsle na-ekwu, "Ị nwere ike ịga n'ihu na nke gị. Nke a ọ bụ gị nwa oge ma ọ bụ ezumike nka na-adịgide adịgide site n'ụwa nke ịhụnanya / ịhụnanya? Ihe niile dabere na agụụ ihe egwu nke gị. Were onye egwuregwu bọọlụ dịka ihe atụ.
Ịgụ Ọgụgụ: Otu m mere onwe m ụlọ ọzọ mgbe m kewasịrị
"Mgbe mmerụ ahụ gasịrị na ụra nke ọnwa 6, ọ nwere ike ịhọrọ ịgbatị, zụọ ma laghachi na egwuregwu ahụ. Ma ọ bụ ọbụna mee ya na egwuregwu ahụ wee họrọ ihe na-atọ ụtọ karịa snooker/golf. Ọmụmaatụ ya bụkwa eziokwu maka ụwa mmekọrịta. Ị dịla njikere maka agba nke abụọ?"
5. Chọọ nkwado ọkachamara ka ị mara ebe ị kwụ
Dr Bhonsle na-adụ ọdụ, “Iwu nke nkewa n'alụmdi na nwunye dị iche site n'ikpe ruo n'ikpe. Enweghị ngwọta 'otu nha dabara niile'. Mana ị ga-ewere di na nwunye ọgwụ imata ebe iguzo na ihe mere i ji guzoro ebe ahu.
"Ọzọkwa, onye na-agwọ ọrịa ga-enye gị ndụmọdụ ziri ezi ma na-echekwa nzuzo (n'adịghị ka ndị ikwu / ndị agbata obi / ndị enyi gị). Ọtụtụ n'ime ndị ahịa m agbakọtala ọnụ ka ha nwetachara ọgwụgwọ di na nwunye. " Ọ bụrụ na ị na-achọ nkwado, anyị ndị ndụmọdụ sitere na panel Bonobology dị nnọọ a click pụọ.
Ihe ntụnye igodo
- Enwere ụdị nkewa n'alụmdi na nwunye dị iche iche, ma ọ bụrụ ikpe, iwu ma ọ bụ na-adịgide adịgide
- Ihe kpatara nkewa nwere ike ịdịgasị iche site na ekwesịghị ntụkwasị obi gaa na iji ọgwụ eme ihe
- Ihe ndị ọzọ kpatara ya nwere ike ịbụ oghere nkwurịta okwu, okwu gbasara ego, enweghị nkwanye ùgwù wdg
- Kwurịtanụ okwu nke nkewa mbụ; zere ịja onye ibe gị asịrị
- Ejila ụmụ gị dị ka pawn ma zere ibu ụzọ wụli elu n'isi
- Gaa n'ihu n'ọsọ nke gị wee chọọ enyemaka ọkachamara maka ọgwụgwọ
N'ikpeazụ, ka anyị jiri nkwuwa okwu Dr Bhonsle mechie, "Ọ dịghị ihe dịka ịgba alụkwaghịm obi ụtọ. Ịlụkwa di na nwunye na-afụ ụfụ mgbe niile. Ma ị nwere ike ime nkewa ahụ obi ụtọ site n'ịgbaso iwu ndị a dị n'elu na ịkọwapụta ihe ị chọrọ."
Ajụjụ
Ee, ndị mmadụ na-eme nke ahụ nke ukwuu, n'ihi ebumnuche ụtụ / mkpuchi mkpuchi. Ịgba alụkwaghịm dị oke ọnụ nke mere na ndị mmadụ na-alụ di ma ọ bụ nwunye ma na-ebi ndụ dị iche iche.
Enweghị iwu siri ike na ngwa ngwa. Iji zere akwụkwọ ndị na-akpa ike na ndị dị oké ọnụ ahịa, ndị mmadụ na-anọgide na-alụ di ma ọ bụ nwunye ma ha kewapụrụ ruo afọ 20 ma ọ bụ ọbụna karịa.
Ihe mbụ ị ga-eme mgbe ị na-ekewa bụ ịhazi ego gị. Kedu ihe bụ akụ dị n'okpuru aha gị? Ị ga-akwụghachi ụgwọ ọ bụla? Ọrụ gị nwere ike ịkwado ndụ gị? Ị ga-enwe ike inye ụmụaka?
Ekwula di ma ọ bụ nwunye gị ọnụ ma ọ bụ kwupụta nkewa gị. Ejila di ma ọ bụ nwunye gị egwu ma ọ bụ kpọtụrụ ha n'enweghị onye ogbugbo. Emela nkewa a ka ọ bụrụ mgba ike / egwuregwu ị ga-emeri n'agbanyeghị ụgwọ ọ bụla. Ndị a bụ iwu kacha mkpa maka nkewa n'alụmdi na nwunye.
Ihe ịrịba ama 8 ị na-atụfu onwe gị na mmekọrịta yana usoro 5 iji chọta onwe gị ọzọ
Ihe ịma aka nke iso nwoke a kewara ekewa na-aga site na ịgba alụkwaghịm
Ntinye aka gị abụghị ọrụ ebere onyinye. Ọ ga-ekwe ka Bonobology gaa n'ihu na-ewetara gị ozi ọhụrụ na nke ọhụrụ na nchụso anyị inyere onye ọ bụla nọ n'ụwa aka ịmụta ka esi eme ihe ọ bụla.
Apụta
Ngwa 14 kacha mma maka mmekọ nne na nna maka ndị di na nwunye na-akpakọrịta
Ngwa 12 kacha mma maka ndị gbara alụkwaghịm
Uru ezoro ezo nke ịgba alụkwaghịm
Usoro iwu kachasị mma maka esemokwu iri nri n'etiti nne na nna
Nwute Ịgba alụkwaghịm: Gịnị Ka Ọ Bụ, Ihe ịrịba ama, na ụzọ isi mesoo
Uru na ọghọm dị n'ịbụ onye ọka iwu ịgba alụkwaghịm nke gị
15 Ihe ịrịba ama dị aghụghọ ma siri ike na alụmdi na nwunye gị ga-akwụsị n'ịgba alụkwaghịm
Ihe 10 ị ga-eme mgbe ị na-eche banyere ịgba alụkwaghịm
Ndụmọdụ 10 maka ndị nne na nna gbara alụkwaghịm ka ha jikwaa njikota ọnụ nke ọma
Ụzọ 9 nke ịgba alụkwaghịm na ụzọ isi lụso ha ọgụ
Ihe 18 kacha akpata ịgba alụkwaghịm
Kedu ka esi esi nagide ịgba alụkwaghịm dị ka nwoke? Azịza ndị ọkachamara
Ụzọ 11 iji nọrọ jụụ n'oge ịgba alụkwaghịm
Ihe 7 dị mkpa ị ga-amata gbasara mkpakọrịta nwoke na nwaanyị mgbe a na-ekewa
Owu Na-anọ Mgbe Alụkwasịrị Nwunye: Ihe Mere Ụmụnwoke Ji Na-esiri Ya Ike Ịnagide Ya
Otu esi ewulite ndụ mgbe a gbara alụkwaghịm: Ijikwa ụmụaka, ego, mkpakọrịta nwoke na nwaanyị, na ịhụ onwe onye
Alụmdi na nwunye ndị ama ama dara: Gịnị kpatara ịgba alụkwaghịm nke ndị ama ama ji adịkarị ma dị ọnụ ahịa?
Ịlanarị ịgba alụkwaghịm na 50: Otu esi ewughachi ndụ gị
Agba alụkwaghịm 101 - Nduzi maka ịgba alụkwaghịm mgbe ogologo alụmdi na nwunye gasịrị
Ndụmọdụ ndị ọkachamara - Mgbe ị ga-akpọ ya na-akwụsị n'alụmdi na nwunye