Na e iloa o le auala e te filifili ai e faʻaalia oe i au mafutaga e mafai ona avea o se taunuuga tuusaʻo o le malosi o le aiga na e oʻo i ai aʻo e tuputupu aʻe? O le malamalama i ituaiga fa'aleaiga fa'aleaiga na o'o i ai lau paga a'o tuputupu a'e e mafai ona fesoasoani ia te oe e fa'amatala ai pe aisea na latou filifili ai e aloese mai fete'ena'iga pe a e fa'afeagai ma i latou e uiga i le leai o se feso'ota'iga.
O le auala e te alofa ai, le auala e te faʻaalia ai lou alofa, le auala e talia ai e tagata ma faʻaulufaleina le alofa, e aʻafia uma i le faʻamalosia o aiga. O le fa'aaogaina o le aga malie e fa'asalalau ai se tulaga le mautonu po'o le tali atu ma le ita tele, o le mafaufau i tua atu o ia mea uma e mafai ona fa'amatalaina e ala i le malosi o le aiga.
O le a le foliga o le soifua maloloina o le aiga? E fa'afefea ona a'afia ai fanau, paaga ma fa'afefea fo'i ona a'afia oe i le malosi o lou aiga? Se'i o tatou su'esu'e mea uma e tatau ona tatou iloa, ma le foma'i mafaufau Juhi Pandey (MA, psychology), o loʻo faʻapitoa i togafitiga faaleaiga, faʻatalanoaga aʻo leʻi faaipoipo ma malepelepe.
O le a le Family Dynamics?
Lisi o Mataupu
O le malosi o le aiga o le lavelave o le auala e fegalegaleai ai tagata o le aiga ma tauaiga ma le tasi ma le isi ma o latou matafaioi i le malosi. O le ituaiga mafutaga e te maua ma lou aiga a o tuputupu aʻe, o ituaiga o mafutaga e te molimauina, ma le auala e te fegalegaleai ai ma le tasi ma le isi, o vaega uma ia o le malosi o le aiga.
E aunoa ma le nofouta i ai, o le malosi o le aiga e iu ina aafia ai a tatou filifiliga i le toetoe lava o vaega uma o o tatou olaga. O le mea lea e matua taua ai mo i tatou le malamalama ma iloilo a tatou lava, poʻo a tatou paaga, ina ia mafai ai ona tatou maua se mafutaga sili atu ma i tatou lava ma o tatou taitoalua.
I le tautala ai i le taua o sootaga lelei faaleaiga, Juhi Pandey fai mai “O le soifua maloloina o le aiga e aafia ai fanau i se auala lelei. Afai latou te ola aʻe i totonu o se aiga galue ma soifua maloloina, o le a maualuga atu le manatu o le tamaititi ia te ia lava, o le a sili atu le vafealoai, malamalama, ma lagona alofa. Le auala e fegalegaleai ai matua i le tasi ma le isi ma le tamaitiiti i a sootaga lelei faaleaiga o le a aafia ai uiga o le tamaitiiti i se auala lelei.”
Afai e faʻaalu e oe poʻo lau paaga le tele o le taimi e taumafai ai e faʻamalieina isi o loʻo siomia ai i latou, e tuʻuina atu manaʻoga o isi nai lo latou lava, o le malosi o le aiga e mafai ona faʻamatalaina pe aisea. Afai latou te le maua le tele o faʻamafanafanaga ma faʻamaonia aʻo tuputupu aʻe, o lo latou matutua o le a avea ma se sailiga e faʻamalieina isi ina ia lagona le faʻamaonia, aua o le mea lena na latou faia talu mai lo latou laiti.
O ituaiga fa'aleaiga fa'aleaiga ma fa'aleaiga fa'alemafaufau e mafai ona fesoasoani e fa'amatala tele mea e uiga ia oe ma/po'o lau paga. Ae o le a le mea e aafia ai le malosi o le aiga i le taimi muamua? E faapefea ona ese nisi o aiga nai lo isi?
O le a le Aafiaga o le Family Dynamics?
O mafuaaga e ese ai le malosi o le aiga mai le mafutaga i le mafutaga e tulaga ese i mataupu taitasi, ae o loʻo i ai ni mea masani e mafai ona faʻamatalaina pe aisea ua faʻapea ai nisi o faʻalavelave faaleaiga.
Mo se faʻataʻitaʻiga, o le mea e sili ona faʻaosoina e aʻafia ai le malosi o le aiga o le natura o le mafutaga a matua. Afai o matua e samala ma samala i taimi uma le tasi i le isi, e faigofie ona iloa pe o le a le afaina o matafaioi o le aiga ona o se taunuuga. Fanau a matua tetea fa'atupuina fo'i fa'afitauli fa'afeusuaiga se tele.
O uiga o tagata o le aiga, o se matua e le o iai, o se tamaitiiti ma'i tumau, o tulaga faatauaina ma tu masani faaleaiga e aafia uma ai le malosi o le aiga i itu uma o le lalolagi. O le iʻuga, o tagata taʻitoʻatasi i totonu o le aiga, e atiina aʻe e tagata taʻitoʻatasi uiga eseese e faʻatatau i mea na latou vaʻai i ai.
E pei ona ta'uta'ua e W. Clement, “O oe o se oloa o lou siosiomaga”. Fa'atele suesuega ua fai mai e i'u ina a'afia le malosi o le aiga e le gata i le va fealoa'i o le tagata i le lumana'i ae faapea foi lona soifua maloloina faaletino ma le mafaufau.
O Fa'ailoga e Fa'aaafiaina le Fa'atonuina o Aiga
E pei ona e silafia i le taimi nei, o le malosi o le aiga e faatatau i le auala e fesootai ai tagata o le aiga i le tasi ma le isi, o le auala latou te fegalegaleai ai le tasi ma le isi, o matafaioi malosi faaleaiga ua tuuina atu ia i latou ma tulaga faatauaina ma talitonuga o loo ia i latou. O ia faʻamalosi e mafua mai i le tele o augatupulaga o uiga, tulaga ma talitonuga, ma e masani ona faʻaalia le auala e iloa ai e se tagata le lalolagi. Seʻi o tatou vaai totoʻa i mea e aafia ai le malosi o le aiga.
1. Faiga faaleaiga
O le malosi o le aiga e faʻalagolago tele i le fausaga o loʻo i ai i se aiga. O se aiga e toʻatasi matua e masani ona faʻaalia se uiga ese nai lo se aiga e iai matua matutua o tausia a latou fanau. E le gata i lea, o le fausaga o le aiga e mafai ona suia pea, talu ai e tasi le aiga e mafai ona alu atu mai se faaniukilia i se sooga, pe mai se matua nofo toʻatasi i le faʻafeiloaʻi o matua fai ma tuagane.
2. O uiga o tagata o le aiga
Ua e mafaufau pe aisea e masani ai ona malie nisi tagata? Fesili ia i latou pe na latou ola aʻe i se fale ma se matua malie, atonu latou te fai mai ioe. Ua e mafaufau pe aisea ua le talia ai e nisi tagata le faitio? Masalo na latou ola aʻe ma se tausi maʻi muamua, e leʻi tuʻuina atu ni faʻamatalaga sili ona lelei. E mafai foi ona avea lena ma se tasi mafuaaga latou te le saogalemu i a latou mafutaga.
O uiga o tagata o le aiga atonu o le mea sili lea ona taua e aafia ai le malosi o le aiga. I totonu o fale tetele o aiga, o le fefiloi o le tele o uiga e mafai foi ona faʻaopoopoina faʻasologa o lavelave.
Faʻatau Fesootai: Talanoa i Lau Pa'aga E uiga i Lou Aiga Fa'aletonu - Le Ala Sa'o, Ma e Tatau Ona E Tatau?
3. Matafaioi ma matafaioi
O matafaioi i totonu o se aiga e masani ona tuuina atu i tagata e aunoa ma le tele o talanoaga e uiga i ai. Afai o oe o le tagata matua, o le ae tauaveina le matafaioi o le taʻitaʻi ma le puluvaga. O nai matafaioi masani a tagata o se aiga o le faatupuina o le filemu, faaosofia, lu'i, fa'amautu, ma isi.
O le fa'asologa o le fanau mai e matua'i a'afia ai fo'i matafaioi e te tauaveina. O le ulumatua o se taʻitaʻi masani, ma o le tamaititi ogatotonu e masani lava ona sili atu ona faʻaalia. O nei matafaioi e mafai ona matua aafia ai le talitonu o le tagata ia te ia lava ma le faʻaaloalo o tagata eseese o le aiga, faʻapea foʻi ma le mafutaga latou te fefaʻasoaaʻi.
4. Sini ma tulaga faatauaina faaleaiga
O tulaga faatauaina faaleaiga e le na ona faavaeina i le gasologa o ni nai tausaga, e masani lava ona aafia ai foi augatupulaga ua mavae. E lē gata i lea, e mafai e tagata taʻitoʻatasi taʻitoʻatasi o le aiga ona iʻu i le atiina aʻe o ana lava tulaga faatauaina. Atonu latou te feto'ai ma tulaga taua o le aiga i nisi tulaga, ae i se isi tulaga, e sili atu le fenumiai o le malosi, e mafai e se tasi tagata ona alu i se auala e matua ese lava.
E fa'apena fo'i, e mafai e tagata ta'ito'atasi o le aiga ona eseese sini mo i latou lava ma/po'o le aiga. Mo se faʻataʻitaʻiga, afai e manaʻo se tasi tagata mo le aiga atoa e nonofo vavalalata pe faʻatasi le tasi ma le isi ae le ioe isi, e ono iʻu ai i feeseeseaiga ma le ita mulimuli ane.
5. Talafaasolopito ma tulaga
Fa'alavelave, fa'aletino po'o sauaga, o le maliu o sē e pele po o le lē auai atu e mafai ona matuā aafia uma ai le auala e faagaoioi ai se aiga. O a'afiaga tumau e mafai ona lagona i se taimi umi talu ona tupu le fa'alavelave, ma e mafai ona matua a'afia ai le fa'agaioiga o le aiga. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le maliu faʻafuaseʻi o se tagata taua e ono afaina tele ai tagata o le ekalesia.
E faapena foi, o le talafaasolopito o le mafutaga i le va o tagata o le aiga e mafai foi ona i ai se aafiaga tele. Afai sa i ai ni vaitaimi o le le fiafia i tagata o le aiga, o le a matua ese lava le malosi mai aiga e masani ona i ai ni mafutaga fealofani.
Afai la e te vaʻai atu i lau paaga e tali atu ma le le mafaufau i le sauaina aʻo e faʻafefe i le ita i taimi uma e te le faʻaaloalo ai, e ono aʻafia ai le malosi o le aiga na e molimauina aʻo e tuputupu aʻe. Se'i o tatou fa'amatala au'ili'ili atili pe fa'apefea ona fa'amatalaina e le fale na e ola a'e ai le fale e te ola a'e ai se aiga.
Faʻatau Fesootai: Olaga Fa'afealofani i fafo? O Le Auala na Fa'atupuina ai Oe e A'afia ai Mafutaga
O a Ituaiga o Family Dynamics?
O lea la ua tatou maua se malamalamaaga i le uiga o le malosi o le aiga ma le auala e mafai ai e sootaga faaleaiga ona aafia ai a tatou sootaga i le lumanai, o a ituaiga o suiga faaleaiga? Ma o le mea e sili ona taua, e faapefea ona latou aafia ai tagata taʻitoʻatasi?
1. Malosiaga o le aiga
E te iloa le aiga agalelei, fiafia, soifua maloloina, tufa mea'ai i le laulau 'ai, talanoa pe na faapefea ona alu o latou aso ma le tele o aga malie ma talie. O le malosi o le aiga o se tasi lea e fai ai e matua a latou matafaioi o leoleo, leoleo ma faafailele, faatasi ai ma isi.
O se aiga fa'atino malosi e fa'aalia ai le fa'aaloalo i le va o le matua ma le fanau. E tele lava fa'atūina tuaoi soifua maloloina, tapula'a maloloina, ma se si'osi'omaga e fa'amalosia ai le tuputupu a'e fa'alagona ma le fa'aaloalo e feagai ma fete'ena'iga.
Suesuega fai mai o le soifua maloloina o aiga e iai sona aafiaga lelei i le mafaufau ma le tino o le olaga o le tagata. E faapena foi, e le o se mea e ofo ai suesuega ta'u mai ia i matou o tamaiti o lo'o nonofo i le soifua maloloina o le aiga e matele ina sili atu le soifua manuia o le tino, lagona ma le a'oga.
Ina ia mautinoa o loʻo fausia e lou aiga ma olaola i totonu o se aiga soifua maloloina, faʻasoa e Juhi ni fautuaga. "O tamaiti uma e faʻamoemoe i le alofa, faʻaleleia, tausiga ma le gauai. E faatoa mafai ona e tuuina atu pe a e i ai i se tulaga o lou olaga e mafai ai ona e tuuina atu le tausiga i tagata o loo siomia oe. O le mea muamua e tatau ona e faia o le suia lea o oe lava ma taumafai e atiaʻe se uiga lelei o le tagata lava ia."
2. Fa'aletonu aiga malosi
O se aiga fa'aletonu e mafai ona aofia ai se matua fa'aleaga/inu ava pe na'o le leai o se malamalama i le fa'aaloalo, tuaoi, ma le lotogatasi. O se aiga fa'aletonu e a'afia ai tagata uma i le malosi, aemaise lava tamaiti, talu ai o a'afiaga o le fa'aletonu o le aiga e matele lava ina nonofo ma i latou se'ia o'o i le matua.
I lana tautalaga i le auala e mafai ai e le le lelei o le aiga ona aafia ai se tamaititi, fai mai Juhi "A e talanoa e uiga i uiga lautele, o uiga o se tuufaatasiga o le natura ma le faafaileleina. O uiga o le tamaititi e fa'avasegaina e kenera o lo'o ia tauaveina ma, sili ona taua, o le faafaileleina na te mauaina. Afai o se tamaitiiti e saua pe faasaunoa, e mafai ona mafua mai i le le lelei o le aiga.”
O se aiga faaletonu e masani ona iai a leai se fesootaiga, lea e oo atu ai i le tele o faafitauli e le mafai ona iloa atu le malamalama o le aso, ma iu ai ina taofiofia. Suesuega fai mai o matua i totonu o se aiga le lelei e saofagā i le atinaʻeina o faʻalavelave faʻapitoa i le mafaufau i a latou fanau, lea e faʻaauau pea ona aʻafia ai a latou mafutaga a o matutua.
Toxic Family Dynamics
O se tagata e to'atasi o se aiga e mafai ona liua le mafutaga atoa o le aiga i se mea oona. O fa'ailoga o se aiga fa'aletonu e aofia ai le leai o se fofo lelei o fete'ena'iga ma se tagata o le aiga saua/fai ma vaisu o lo'o a'afia ai le soifua maloloina o le mafaufau/fa'aletino o isi, le amana'iaina, leai ni tuaoi po'o le lagona o le le faalauaiteleina, fefe, ma tuutuuga pe leai se alofa.
O se aiga oona e mafai ona matua a'afia ai le to'a ma le fa'atauaina o tamaiti. O nai fa'ailoga iloga o se aiga oona e aofia ai matua o lo'o pulepuletutū. Atonu latou te faoa le pule fai filifiliga mai tamaiti, ma tuua ai i latou e lagona le le mafai ona pulea o latou lava olaga.
O tagata o le aiga o loʻo faʻaalia amioga oona e masani ona faigata ona talia soʻo se tiute, o lea e tuʻuaʻia ai isi tagata o le aiga tusa lava po o le a le mea e tupu.
Fa'amata'u, togafiti, fa'amalama kesi ma sauaga e masani ona fa'aalia i totonu o se aiga oona. O i'uga leaga e masani ona fa'alavelaveina ai le soifua maloloina o le mafaufau o tagata ta'ito'atasi i totonu, fa'apea fo'i ma a latou mafutaga i le lumana'i.
E ui lava ua matou lisiina ituaiga o faʻamalosi aiga, o mea e masani ona le uliuli ma paʻepaʻe. E pei lava ona le mafai ona vaevaeina le lalolagi i le lelei ma le leaga, e iai foi isi vaega o le tutusa. O fa'atusatusaga e suia e fa'atatau i le si'osi'omaga ma fesuiaiga na fa'aofiina i totonu. Ae peitai, o le mea e tumau pea, o le malosi o le aiga e aafia ai le auala tatou te alolofa ai ia tatou sootaga. Sei o tatou vaai pe faapefea.
Faʻatau Fesootai: 15 Fa'ailoga na i ai ou matua oona ma e te le'i iloaina lava
E Fa'afefea ona Aafia le Fa'aleaiga a le Aiga Le Ala Tatou te Alofa ai?
I le vaitau o le 1960 ma le 70s, na agai atu ai le au suʻesuʻe o le mafaufau o John Bowlby ma Mary Ainsworth i le matata o le suʻesuʻeina o fegalegaleaiga i le va o tagata, aemaise lava pe faʻafefea ona aʻafia tamaiti a le matua-tamaiti. O le aʻoaʻoga, taʻutaʻua taʻua o le "aʻoaʻoga faʻapipiʻi", taʻu mai ia i tatou e manaʻomia e tamaiti le atinaʻeina o se mafutaga ma le itiiti ifo ma le tasi le tausi maʻi, ina ia maua ai le tuputupu aʻe o lagona ma le tuputupu aʻe.
O le talitonuga lava e tasi ma le tele o suʻesuʻega mulimuli ane talu mai lena taimi, o loʻo taʻu manino mai o faʻapipiʻi vave e mafai ona i ai se aafiaga tele i soʻotaga i le lumanaʻi tatou te maua. O le tele o eseesega i le auala e tali atu ai tagata i mea mai fafo i totonu o se mafutaga e mafai ona mafua mai i le malosi na latou molimauina a o laiti.

E faapefea ona aafia le auala tatou te alolofa ai i le malosi o aiga?
O le manatu fa'apipi'i ua ta'u mai ai o tamaiti ua maua i le PTSD ona o Fa'afitauli Fa'aletonu Tamaiti e masani ona i ai ni fa'afitauli i le tatalaina atu i pa'aga i le lumana'i ma e tele fa'afitauli fa'apipi'i.
O faʻataʻitaʻiga faʻaletonu o le aiga e aofia ai pe a tupu aʻe se tamaititi i totonu o se aiga oona, e mafai ona latou maua. mataupu tau le tagata lava ia i se mafutaga ma atiina ae popolega ma mataupu faatuatuaina. Talu ai o tamaiti i totonu o aiga saua e masani ona sosola ese mai a latou faafitauli, ona o se paaga matua, e mafai e lenei tagata ona taofiofia o latou lagona ma taumafai e sola ese mai ia i latou e ala i le liliu atu i fualaau faasaina / ava malosi.
Pe a soona faitio matua ma leai se faaalia o uiga vavalalata, o le tamaitiiti i totonu o lena aiga malosi e iu lava ina tauaveina se manaoga masani e faafiafia ai soo se tasi latou te iu i ai. O le mea lea, latou te taumafai malosi e faʻaalia le ataata i foliga o a latou paaga, o le auala foi lea e latou te lagona ai le taua o le tagata lava ia.
E faapefea ona aafia le auala tatou te alolofa ai?
I le isi itu, o sootaga lelei faaleaiga e totoina ai le taua o le alofa, faatuatuaina, fesootaiga ma le agalelei i totonu o se tagata. Fa'atele suesuega ua fai mai o tamaiti ua maua se mafutaga lelei faaleaiga e maualuga atu le avanoa e avea ai ma matua lelei ma ni paaga lelei.
O i latou e ola aʻe i se aiga soifua maloloina e faʻaalia sina lagona itiiti pe leai se popole ma mataupu faatuatuaina i a latou mafutaga i le lumanai. O le a sili atu ona faʻamaonia ma alofa, e taʻitaʻia ai se mafutaga sili atu.
Faʻatau Fesootai: Le'i Fa'afefea ona Fa'asabotage e le Pipi'i Ise Mafutaga
E faapefea ona fesoasoani togafitiga faaleaiga?
Ua ta'u mai e Juhi e mafai ona fesoasoani togafitiga faaleaiga e faaleleia ai le tulaga o le mafaufau o tamaiti a'o togafitia soo se faafitauli i o latou a'a. “I le avea ai ma faufautua, a sau se tamaititi ma se fa’afitauli, o le tele o taimi tatou te va’ai atu ai e le o le tamaititi le fa’afitauli, ae na’o le va’aiga o fa’alavelave o lo’o ia te ia i totonu o lona aiga. O togafitiga a aiga e faʻatalanoaina faʻafitauli i o latou aʻa, taumafai e faʻaumatia le puna o faʻafitauli.
O le taimi lava e faia ai mea i totonu o le aiga le lelei, e masani lava ona atagia lelei i le tamaititi. O le tamaititi, faʻapea foʻi ma matua, e sili atu le mautinoa ma faʻaalia lagona o le fiafia. Pe a foʻia faʻafitauli mai le puna tonu, lea i le tele o tulaga, o se faʻalavelave faʻaletonu o le aiga, e aʻafia ai tagata uma e aofia ai.
O le taua o le atiina ae ma le faatumauina o le soifua maloloina o aiga e le mafai ona soona ta'ua. E le mafaitaulia suʻesuʻega ma mea na tutupu e taʻu mai ai ia i tatou le auala e mafai ai e le malosi o le aiga ona afaina ai le auala e agai atu ai tagata i mafutaga i le lumanaʻi. Afai o loʻo e tauivi nei ma se faʻalavelave faʻaletonu o le aiga, o le Bonobology e iai se le tele o foma'i fa'apitoa, e aofia ai Juhi Pandey o ia lava, o le a fiafia e fesoasoani ia te oe i lenei taimi faigata.
FAQs
Ole malosi ole aiga e aofia ai le leai o ni tuaoi, faatuatuaina, faalilolilo ma lagona vavalalata i totonu o se aiga. O le fa'aletonu o le aiga e mafai fo'i ona fa'aalia ai matua saua, e faitio ma/pe le fa'aaloalo i isi tagata o le aiga. E mafai foi ona aofia ai uiga ua fai ma vaisu, o ona vaisu le lelei e afaina ai isi o siomia ai i latou.
O vaega o le malosi o le aiga o le fausaga o le aiga, o le i ai o lagona vavalalata, alofa, faatuatuaina, faaaloalo, tausiga ma tuaoi. O le faiga fa'amatua, o le tele o matafaioi o lo'o faia i totonu o aiga e tagata ta'ito'atasi, o lo'o faia uma lava se sao i vaega malosi o le aiga.
O faʻailoga o se aiga oona e aofia ai le le faʻaaloalo o tagata o le aiga, tagata faʻaleagaina / fai ma vaisu, leai se fesoʻotaʻiga, leai o se mafutaga vavalalata, afaina ai le mafaufau o isi, ma faʻaleagaina ma faʻafitauli tali i mea e le taua.
6 Aafiaga o Ulugalii i le Auala na Fesoasoani ai Togafitiga Tautala ia Latou Mafutaga
Fa'amauina o se Mafutaga O'ona - 21 Auala e Fa'amalolo Fa'atasi
O lau sao e le o se fesoasoani tōgiga. O le a fa'atagaina ai le Bonobology e fa'aauau pea ona avatu ia te oe fa'amatalaga fou ma fa'aonaponei i la matou sailiga o le fesoasoani i so'o se tasi i le lalolagi e a'oa'o pe fa'apefea ona fai so'o se mea.