A tatou talanoa e uiga i le le faamaoni, e masani lava i le tulaga o se paaga e aafia i feusuaiga pe faalelagona ma se isi tagata. Ae pe na e iloa o le le faamaoni i mea tautupe e mafai foi ona avea ma se faafitauli tele i ulugalii? O se tasi e le gata e mafai ona faʻalavelaveina lau vaʻaiga ae e faʻaumatia ai lou olaga atoa.
Ae o le ā tonu lava le uiga o le lē faamaoni i mea tau tupe? O ā ni āuga o le faalilolilo i mea tau tupe i mafutaga? Aiseā e tupu ai? E faʻapefea ona e iloa? Matou te taliina nei fesili e fesoasoani ia te oe e puipuia ai lau mafutaga mai le paʻuʻū atu i lenei uiga ma lou olaga mai le faʻaleagaina o mea tau tupe. Ina ia malamalama i le lavelave o le lē faamaoni i mea tau tupe, na matou talanoa ai ma Joie Bose (tusitala ma le faʻavae faʻatasi o le Poetry Paradigm ma o se sui o le pulega o le Indian Performance and Poetry Library).
O le a le le faamaoni tau tupe?
Lisi o Mataupu
O le le faamaoni tau tupe o le taimi lea e amata natia ai e se tasi paaga faamatalaga tau tupe ma fefaʻatauaiga tau tupe mai le isi. E mafai ona aofia ai so'o se mea mai tupe fa'aalu e le'i fa'ailoaina i le fa'aogaina o tupe teu e aunoa ma le ta'u atu i le paaga a se tasi, fa'apipi'i pili o kata fai aitalafu, po'o le leiloa o tupe i mausa fa'afaisu e pei o taaloga faitupe.
E tusa lava pe o lona tulaga e sili ona māmā, o mea lilo e uiga i tupe e mafai ona faʻalavelaveina ai le mafutaga . A o faʻatupulaʻia le ogaoga o le faalilolilo tau tupe i mafutaga, e mafai ona afaina ai le lumanaʻi faʻatasi o se ulugalii. I faaipoipoga, o le le mafai ona foʻia feeseeseaiga tau tupe e mafai ona oʻo atu ai i le teteʻa.
E tusa ai ma se suʻesuʻega a le National Endowment for Financial Education , e toʻalua mai le toʻalima tagata matutua i le Iunaite Setete ua taʻutino mai ua latou faia le lē faamaoni tau tupe i a latou mafutaga. O se isi suʻesuʻega ua maua ai o nei eseesega o le mafuaʻaga lea o le 30 pasene o mataupu uma o teteʻaga i le Iunaite Setete.
E ui o faaipoipoga e sili atu ona aʻafia i lenei lamatiaga talu ai o taʻitoʻalua e masani ona tuʻufaʻatasia pe fefaʻasoaaʻi a latou mea tau tupe, e mafai foi ona aʻafia ai tagata i mafutaga vavalalata tumau. Aemaise lava i mataupu o loʻo nonofo faʻatasi uma paaga poʻo le tausia o tupe faʻatasi mo se sini faʻatasi faʻapitoa e pei o le faaipoipoga, faʻatau se fale, poʻo se tafaoga miti.
Faitauga Fesootai: Ausia o le Fealofani Tau Tupe o se Ulugalii
O le a le mea e taua o le le faamaoni tau tupe?
Fai mai le matou tagata poto ia Joie Bose, “A e faaipoipo, e suia uma le malosi o le mafutaga—aemaise lava pe a oo i mea tau tupe. Afai ua e faaipoipo ae e oti taeao, o au tupe uma o le a alu i lau paaga. O le a latou maua foi au pili ma au aitalafu.
O lona uiga e nafa oe i mea tau tupe o le tasi i le isi. Afai o loʻo e faia pea ni faʻatauga tele ma ave aitalafu, tuʻu le aiga i se tulaga lamatia, o loʻo e le faʻaaloalo i lau paaga ma le mafutaga. Atonu o oe, i le avea ai ma se tane, e i ai se faʻaituau e te le iloa e te lagona ai o le a le malamalama lau ava i le filifiliga. O lona uiga e te le faia lau paaga o oe tutusa. E te manaʻo e tumau le maualuga i mea tau tupe ma e leai se faʻaaloalo i le mafutaga."
O le faaipoipoga e uiga i le galulue faatasi. E le pei o le tulaga o se tafaoga faamasani - e tusa lava po o le a le ogaoga o le mafutaga - o au faaiuga e toetoe lava a aafia ai lau paaga ma lo latou soifua manuia. O lea la, e ui o le le faamaoni i mea tautupe atonu e foliga mai e le mafai ona sili atu le leaga e pei o le le faamaoni faaletino pe faalelagona, ae e mafai lava ona i ai ni aafiaga faataumaoi i faaipoipoga a tagata.
O se tasi o filifiliga leaga tau tupe, o se meaalofa taugata po o se malaga e te le ta'uina atu i lau paaga, e mafai ona avea ma laasaga muamua i le le faamaoni tau tupe ia i latou. E manino lava e le o lona uiga e le faatagaina oe e faʻaalu pe faia mea e te fiafia ai i au tupe pe a uma ona e faaipoipo. O le lalafi mai o le paaga ma le le amanaia o āuga o au faaiuga leaga tau tupe i le aiga o faafitauli ia.
Ae o lona uiga o mea uma e te faʻatau, o tupe uma e te faʻaaluina e aunoa ma le iloa e lau paaga e faitaulia o le le faʻamaoni tau tupe? E te manaʻomia e amata ona maua le faʻatagaga a lau paaga ae e te leʻi faʻatauina oe lava i le latte faʻafefete maukeni mai Starbucks a o e alu i le galuega? Pe o le faaipoipo ea i se tasi o lona uiga o le aveesea atoatoa o lou faitalia e uiga i le auala e te faaalu ai au tupe? Leai, e le o lona uiga. O upu autu iinei e soona fai ma natia. O lona uiga e le taulia lau maukeni spiced latte ma isi kulimi sasa, ae natia ma soona faatau, nonogatupe ma tupe faaalu - aemaise lava mea e aafia ai le aiga - fai.
O lea la, o le a le mea e taua o le le faamaoni tau tupe? Ina ia fesoasoani ia te oe ia malamalama i lena mea, ua matou lisiina le tele o faʻataʻitaʻiga o faaiuga tau tupe ma gaioiga e, pe a faia, e taua o le le faamaoni tau tupe:
1. Fa'aai ni nonogatupe tetele e aunoa ma le iloa e lau paaga
E tusa lava pe e te faia e faʻatau ai se fanua poʻo se meaalofa mo lau paga, alu i se malaga, e faʻatau se mea taugata mo oe lava, poʻo se mea faʻapitoa poʻo se isi mea, e taua le mataala i lau paaga. E tatau ona fuafua fa'atasi mea tau tupe a le aiga talu ai o fa'ai'uga ta'itasi e fai e le tagata e faigofie ona a'afia ai le isi tagata.
Afai o lo'o e nofo aitalafu pe ua tele naua se nonogatupe pe ua e fuafua e fai, talanoa i lau paaga e uiga i ai. Maua o latou manatu ma fautuaga. Mafaufau i aafiaga o lau filifiliga. Manatua, afai e te faia se nonogatupe tele ae le mafai ona totogi, e i'u ina e a'afia ai le aiga atoa. O lea la, afai e te faia fa'alilolilo fa'ai'uga, e ta'ua o le le fa'amaoni tau tupe.
2. Fa'atau faalilolilo aseta ma meatotino
O nisi tagata e fiafia e tuu ese tupe ma aseta mo faalavelave faafuasei ma e le afaina. Ae o le mea e le lelei (ma e faitaulia o le le faamaoni i mea tau tupe) o le faʻatauina o aseta ma teu tupe tele i mea e aunoa ma le taʻuina i lau paaga e uiga i ai. E taua le fa'afeso'ota'i o au tulaga tau tupe ma au fa'ai'uga ma lau paga ina ia mafai ai ona e fa'afoeina le aiga ma fuafua lelei mo le lumana'i.
O lea la, afai e te lagona le manaʻo e nana au aseta - faʻalavelave faʻafuaseʻi poʻo seisi - mai lau paaga, fesili ifo ia te oe lava po o fea e sau ai lena faʻamalosi. E te le talitonuina lau paaga pe a oʻo i faʻaiuga tau tupe…poʻo le lautele? O e faia lenei mea ona o le puipuia po'o le le saogalemu? O le su'esu'eina moni o le tulaga e mafai ona fesoasoani ia te oe e te malamalama ai i le fa'afitauli autu ma feso'ota'i atu i lau paga. Atonu e mafai ona oulua galulue faatasi e faaleleia.
3. Fa'aalu tupe i mea taugata
Ma le isi, matou te le o fai atu e le faʻatagaina oe e faʻaalu tupe mo oe lava. Ae, afai o loʻo tauivi le aiga, pe o loʻo e ave i fafo se tupe (aemaise o tupe e tatau ona tausia ai tupe faʻaalu a le aiga) mai le teugatupe a le aiga e aunoa ma le iloa e lau paaga ma faʻaalu i mea taugata, pe mo oe pe mo isi, ua e faia le le faamaoni tau tupe.
Ia afai e te manaʻo moni i le ato Louis Vuitton poʻo se isi mea e tutusa lelei, o le mea e mafai ona e faia nai lo le naʻo le talanoa muamua i lau paaga nai lo le faʻaaluina faalilolilo o lena tupe. O le fa'afeso'ota'i ma lau paga o le a mafai ai ona e malamalama pe mafai e oe ma lou aiga ona fa'atauina lena mea i lena taimi. Afai e te manaʻo moni e te alu mo lena uati taugata poʻo se malaga, atonu e mafai ona oulua galulue i le toe faʻatulagaina o ni tupe ina ia mafai ai ona e faia e aunoa ma le afaina ai o le aiga poʻo le solia o le faʻatuatuaga a lau paaga.
4. Taaloga
O taaloga faitupe i taimi uma e mautinoa lava e maua ai se faaletonu tau tupe. Ae afai e te taalo faitupe i taimi uma e ala i le ave o ni tupe tetele mai le teugatupe a le aiga e aunoa ma le logoina o lau paaga e uiga i ai, o lona uiga e alu ese mai le na o se gaioiga leaga tau tupe i le faitauina o le le faamaoni tau tupe.
E ui lava o nisi tagata e taaalo i tupe laiti i lea taimi ma lea taimi mo le fiafia, ae afai lava e le tele le tupe, e le maua mai tupe a le aiga, ma e le faia soo e aunoa ma le iloa e le paaga, e lelei lava. O taaloga faitupe, e pei lava ona lamatia, e mafai ona faia i nisi taimi, ae i le fa'atatau. Ae peita'i, afai o lo'o e faia i se tulaga e tu'u ai tupe a lou aiga i se tulaga lamatia ae o lo'o tumau pea le fiafia o lau paga i le mea e tasi, e taua o se fa'aletonu tele tau tupe.
5. Fa'atau meaalofa fa'atauva'a mo isi
E mafai ona faia lenei mea e fa'aalia ai pe fa'atumauina ai lou tulaga i au uo ma aumea. E mafai ona aofia ai soʻo se mea mai meaalofa faʻaipoipoga seʻia oʻo i meaalofa o aso fanau. Afai o loʻo faʻatau e lau paaga ni mea taugata tele mo le aso fanau o lana paaga e tu ese mai le motu o tagata ma afai na te faia e aunoa ma le logoina oe, aemaise lava i tulaga na te iloa e mafai e le aiga ona faʻaaoga moni lena tupe, e taua o le le faʻamaoni tau tupe.
E ono maua fo'i e lau paga o lo'o fa'atau mai ni meaalofa taugata mo se tasi latou te tosina i ai. Pe a tatou mafaufau i se mataupu, e masani ona tatou mafaufau i laina faaletino. Ae tusa lava pe le o momoe lau paaga ma lana failautusi ae faʻatau mai ia i latou ni meaalofa tetele aʻo natia mai ia te oe, e taua o le le faʻamaoni tau tupe.
O le a le mea e mafua ai le le faamaoni i mea tau tupe?
Aiseā e tupu ai le lē faamaoni i mea tau tupe? E tele māfuaaga e mafai ona faalilo ai mataupu tau tupe i mafutaga. O le toʻatele o tagata e lē mafai ona faʻatumauina le manino o mataupu tau tupe i a latou mafutaga, e faʻalagolago i le faʻamoemoe e ʻalofia ai le misa i tupe . Peitaʻi, o le mea e lē o vaʻaia e le toʻatele o tagata, o nei misa ma finauga e lē o ni faʻafitauli moni ia.
O fa'ailoga ia o mataupu loloto, fa'avae, o le mafua'aga tonu lea o le le fa'amaoni tau tupe.
O nisi o mea taua e mafua ai le le faamaoni tau tupe e aofia ai:
- Leai se faatuatuaina: O le fefe i misa ona o tupe e masani ona afua i le leai o se malamalama i le va o paaga i mataupu tau fuafuaga tau tupe
- Sini eseese: Pe a lē tutusa ni sini tau tupe a se ulugalii, e mautinoa lava e oo atu le faalilolilo.
- Tausalaina: Faapea o le tupe ua uma ona utiuti ma o le isi paaga e faʻaalu tupe i se mea e vaʻaia e le isi o se faʻalavelave, o le avanoa e ufiufi ai ia fefaʻatauaiga e maualuga. Ae e te leʻi iloaina, o le teuina o tupe faalilolilo mai lou toʻalua e avea ma se mamanu
- Togafitiga: O vaisu o soo se ituaiga, pe ava, fualaau faasaina, taaloga faitupe po o le faatau foi, e taugata tele. E masani lava, e vaʻaia e le tagata fai maʻi le pepelo ma le taufaasese e na o le pau lea o le auala e ufiufi ai o latou ala. I le isi itu, o le paaga e le o ni vaisu e mafai ona amata natia tupe mai lana paaga e laveai ai i latou lava mai le faʻalavelave tau tupe
- Le tutusa o tupe maua: Afai e sili atu tupe maua a le tasi paaga nai lo le isi, e ono amata ona latou le fiafia i le tauaveina o se vaega tele atu o tiute tau tupe. Atonu latou te amata faʻaalu faalilolilo e faʻamautu ai le togi. Po o le paaga e maua e mafai ona pulea uma faaiuga tau tupe, ae o le isi paaga e ono amata faʻaalu faalilolilo e toe maua ai le pule.
- Mataupu: Afai e fai se faigauo a se paaga, e leai se mea e mafai ona la faia ae na o le faia o le le faamaoni i mea tautupe e taofia ai a latou solitulafono. O pili o faletalimalo, meaalofa, taumafataga o le afiafi, tafaoga - e tatau ona totogi uma ma le faautauta
Faitauga Fesootai: Fautuaga mo Tupe ma Faaipoipoga: 12 Auala e Faatulaga ai Tupe i se Faaipoipoga ma Tamaoaiga ai
O a Faailoga o le Le Faamaoni i se Mafutaga?
O le le faamaoni tau tupe e taitai atu ai i le tete'a po o le tete'a o paaga i se numera tele o mataupu. E tusa lava pe, ua filifili se ulugalii e nonofo faatasi, e mautinoa lava o le tulaga lelei o la laʻua mafutaga e matuā afaina ai. E le ta'ua ai le a'afiaga e ono a'afia ai lou saogalemu ma le mautu i le lumana'i.
I le mafaufauina o nei mea, e mautinoa lava e mafai ona faapea atu o le faalilolilo tau tupe i mafutaga e mafai ona tutusa lava le leaga ma le pepelo po o le le faamaoni faalelagona , pe sili atu foi. Talu ai ua salalau solo foi, o le iloa vave o faailoilo mumu e ono fesoasoani i ulugalii e sao mai ai i le le faamaoni tau tupe.
O faʻailoga pito i luga nei e 10 o le le faʻamaoni tau tupe e tatau ona matauina:
1. Leai se manino e uiga i tupe maua a se paaga
Tusa lava pe ua e faaipoipo pe i se mafutaga umi, afai e tuʻufaʻatasia au tupe, e tatau ona manino le tele o tupe maua a paaga taʻitasi.
E te iloa le tele o mea e maua e lau paaga? Ua e va'ai i a latou siaki po'o fa'amau? Ae faapefea a latou faamatalaga faletupe? Pe latou te talanoaina ponesi ma siitaga ma oe? O nei mea uma e taua tele mo le tausisia o le manino i luma o tupe.
Afai e te le iloa le tali i nei fesili, o se tasi lea o faailoga pupula muamua o le le faamaoni tau tupe i le mafutaga.
2. E te le iloa po o fea e alu i ai le tupe
Atonu o oe ma lau pa'aga o lo'o foa'iina atu se vaega o a oulua tupe maua i tupe fa'aalu fa'atasi . Ae fa'apefea le vaega o totoe? Ua e iloa le auala e fa'aalu ai e lau pa'aga le vaega o totoe o le aofa'i? Ma ua latou iloa? Ona o lenei le manino, ua e mafaufau ea pe sese le nanaina o tupe mai lau pa'aga po'o lau pa'aga?
Afai o se vaega tele o tupe maua a le tasi e le o iloa, e tatau ona e talanoa i lau paaga e uiga i ai. O lenei ituaiga fa'alilolilo tau tupe i mafutaga e masani lava o se nofoaga e tupu a'e ai fa'alavelave.
Faitauga Fesootai: Na te toe auina atu tupe i ona matua; Aisea ou te le mafaia ai?
3. Kata fai aitalafu, teugatupe i faletupe e te le'i iloaina
Ua e mauaina se credit card poo se teugatupe i le faletupe i le igoa o lau paaga e te le'i iloaina? Matou te 'ino'ino e ta'u atu ia te oe, ae ua ta'u mai ai o lau paaga o loo faia pea le le faamaoni tau tupe. E masani lava, e mafai foi ona fesootaʻi atu i le le faamaoni faalelagona po o le faaletino.
Masalo o loʻo fai se latou faʻaipoipoga ma o le credit card lea e leʻi faʻailoaina poʻo le faletupe sa latou auala e ufiufi ai o latou ala. Masalo, sa na ona latou taumafai e teu se tupe faaopoopo. Po'o le taumafai e fa'atumauina ni tupe fa'aalu taugata i lalo o le radar.
Ae ui i lea, o le mea na tupu e mafai ona faʻaumatia ai le faʻalagolago i se mafutaga, luluina lona faavae.
4. Natia fa'atauga fou
Pe na e nanaina se ato fa'atau i lalo o le nofoa o le ta'avale ma fa'asusu i totonu pe a le o iai lau paga? Pe na e matauina o latou ofuina se mea fou ae a fesili atu latou te fai mai o le aitema sa i ai pea i totonu o latou ofu? O nei gaioiga e foliga mai e le taua ae o ni fa'ailoga mautinoa o lo'o faia e se tasi le le fa'amaoni tau tupe.
O le mea moni e te lagona le manaʻomia ona natia faʻatauga mai le tasi ma le isi e faʻaalia ai o loʻo i ai ni faʻafitauli autu e tatau ona e taulimaina. E masani lava, o nei mea e sili atu nai lo na o le misa ma le popole i tupe.
5. O le tetee atu i tupe e faasino atu i le le faamaoni i mea tautupe
E tapuni lau paaga i so'o se taimi e te taumafai ai e talanoaina le paketi po'o fuafuaga tau tupe? Pe latou te liliu ese e ala i le fesiligia o au masaniga faʻaalu? Pe suia atoa le autu? O lenei puipuiga ma le leai o se naunau e faia se tautalaga tatala o se fuʻa mumu tele.
Afai na e o'o i ai i taimi uma, e tatau ona e taumafai e soli le puipui lea o lo'o taumafai lau paaga e fau fa'ata'amilo ia i latou. O le fa'asaga atu ia i latou e na'o le pau lea o le auala e malamalama ai pe o le a le loloto o le fa'afitauli ma pe afai o lau va'aiga o lo'o i ai se fana i le ola i le le fa'amaoni tau tupe.
6. Leai se avanoa ia latou faamatalaga tau tupe
E ui lava atonu na e fa'asoa atu lau upegatafa'ilagi mo teugatupe i luga o le initaneti ma le PIN kata fai aitalafu ia i latou, e le'i toe tali mai lau paaga i le matala tutusa. Afai e te fesili ia i latou mo le ituaiga avanoa e tasi, a le o le ave'esea pe feula le pito i luga.
O lenei puipui fa'alilolilo o se fa'ailoga mautinoa e iai se mea e natia e lau paaga. Latou te le o fa'amaoni ia te oe e uiga i lo latou tulaga tau tupe - o le uiga tonu lena o le le faamaoni tau tupe.
7. Ua e matauina tupe ua misi
Ua e maitauina le misi o tupe, pe mai se teugatupe soofaatasi po o se teu o tupe faʻafuaseʻi i le fale. I le taimi muamua, masalo, na e manatu o se mea sese i le faʻatusatusaga i lau vaega. Ae mulimuli ane, ua aliali mai e iai se mea e le o faʻaopoopoina.
Afai e na o oe ma lau pa’aga e mafai ona maua nei tupe, ua matuā manino lava o loo la gaoia oe . Atonu o se fa’ailoga lea o se fa’afitauli o le vaisu po’o se aitalafu tele e te le o iloa. Po’o le a lava le ala, o se amioga le lelei lea. E iai ni ou mafaufauga loloto e fai. E le gata i lea, e tutusa lava le tāua o lou le fa’agaloina pea o lenei fa’ailoga mata’utia o le le fa’amaoni i mea tau tupe.
Talanoa i lau paga pe a e mautinoa ua latou aveina tupe e aunoa ma le fa'amauina.
8. Aveesea o se saini
Fa'apea o lau paaga o le tagata e umia fa'amatalaga muamua mo se kata fai aitalafu ma fa'afuase'i ona latou fa'ate'a ese oe mai le fa'aopoopo fa'atagaina saini i luga. Po'o sa i ai sau tala fa'atasi lea na aveese mai ai. O le mea e sili ona leaga, e leʻi talanoaina e lau paaga nei filifiliga ma oe pe faʻailoa ia te oe e uiga ia i latou.
E te iloa lea mea e ala i se imeli mai le faletupe. E mautinoa lava o le a e lagona ai le te’i ma le māsiasi. O ia ituaiga o amioga e mafai ona avea ma mataupu tele e finauina i totonu o le mafutaga. O se mea e mafai ona faateteleina i se tulaga e oo atu ai le le faamaoni i mea tau tupe i le tete’a po o le tete’a.
9. E iai a latou aseta e te le iloa
O le le faamaoni tau tupe e le na o le nanaina o tupe faaalu mai se paaga. O le fauina faalilolilo o se tamaoaiga e tutusa lava le leaga. Fa'apea, ua teu fa'afaigaluega lau paaga i se fanua pe ua amata ona ia fa'aliliuina se vaega tele o la latou teugatupe i se fa'alagolago e te le'i iloa, o se fa'ailoga fa'alavelave e le tatau ona manatu mama.
O le avanoa latou te lagona ai o lau faaipoipoga poʻo lau faʻauoga ua sologa lelei ma o loʻo latou faʻatali nei e i luga o se tulaga mautu tau tupe e taʻu atu ia te oe lena mea, e le mafai ona taofia.
Faitauga Fesootai: E Fa'atauva'a Lo'u Tane ma e na'o Tupe e Fa'amuamua ai Lana Mafutaga, Tusa Lava pe o le Tau o Ana Mafutaga
10. Talanoaina fa'aletonu tau tupe i fa'amatalaga
Ae fa'afefea pe afai e te le totogia le mokesi ae fa'ailoa mai ua malepe le fale? Pe na e mafaufau ea e nofo i se tamai fale mautotogi? Ae faapefea pe a tatou siitia atu i se nofoaga e le taugata tele le tau o le soifuaga? E tatau ona auai tamaiti i se aoga tumaoti?
Afai o lo'o fa'atupuina e lau paaga ni fa'aaliga 'fa'atauva'a' e na'o le fuaina o lau tali, o se fa'ailoga manino lea e mafai ona latou va'ai i se fa'afitauli tau tupe i le taimi nei. Masalo, ona o nisi o faaiuga faʻafaigaluegaina ua sese, faʻaalu faalilolilo, poʻo le olaga soona fai.
I le tulaga, o nei fesili mataʻutia e lafo soo i lau auala, faʻafeiloaʻi i latou, ma fesili pe o le a le mea o loʻo tupu nai lo le faʻateʻia mulimuli ane.
I le tilotilo atu i le lē faamaoni tau tupe ma le fua faatatau o le tete’a, ua manino lava o lenei soliga o le faatuatuaga e mafai ona lamatia ai lau mafutaga. O le mafuaaga lea, afai e te malamalama i nei faailoga o le lē faamaoni tau tupe, e taua tele le vave gaoioi. O le talanoa e uiga i le faafitauli o le pau lea o le auala e foia ai.
E tatau ona e faia ma le to'a, e aunoa ma le tulituliloaina o le paaga ua sese po o le tuuaia i lau auala. Masalo, faataatia le faavae e ala i le talanoa e uiga i se sini tutusa e pei o le vave litaea poʻo le faʻatauina o se fale. Ona, taʻitaʻia lea o le talanoaga i le auala e mafai ai e le le faamaoni tau tupe ona taofia nei miti io latou ala.
Afai o au taumafaiga e foia lenei faafitauli e ala i se talanoaga e oo atu ai i le lua misa i tupe, e mafai ona e faalagolago i tagata tomai faapitoa mo se fesoasoani.
Fa'afefea ona Fa'afetaia'ia le Le Fa'amaoni Tau Tupe?
I le talanoa e uiga i le auala e taulima ai le lē faamaoni tau tupe a se paaga, fai mai Joie Bose e tatau ona e amata i le taliaina ua tupu. “O se faagasologa e tolu laasaga. O le laasaga muamua o le nofo i lalo ma iloilo le tulaga o iai nei. Ia maua faamatalaga uma mai lau paaga.
Po o nofo aitalafu lau paaga? O ā ni āuga o a latou gaoioiga? O le a faapefea ona aafia le aiga? E leai se aoga o le ee aua o le a faateleina ai misa. Nai lo lena, e te agai i luma i le Laasaga 2 lea e te faia uma ai se fuafuaga e fesoasoani faʻatasi e aveese oe lava mai le tulaga, o se 'au, o se ulugalii, o se aiga. O le galulue faatasi o le igoa lea o le taaloga ma afai e te galulue faatasi, e tatau ona foia le faafitauli.
Laasaga 3 e aofia ai le faʻatinoina o le fuafuaga e aunoa ma le auai i soʻo se taʻaloga tuʻuaʻia. O le mea e tasi e tatau ona taulai atu i le o ese mai le tulaga faatasi, ma mafaufau i le auala sili e alu ese ai faatasi. E iai le avanoa e le'i ta'u atu e lau paaga le mea na latou faia ona o lo'o latou le mautinoa i au tali. O le to'atele o tagata e fefefe i se tali mata'utia a se to'alua.
O lea, aua le faʻamaonia o latou popolega. Ia lagolago atu. Taumafai e su'e pe aisea na tupu ai le le faamaoni. Atonu na latou faia e faatau ai se mea mo oe. O nisi taimi e le ta'u atu e tane i ava a latou faaiuga tau tupe ona o le faaituau i totonu po o talitonuga e le malamalama tamaitai i mea tau tupe. Pe atonu na latou faia e faaleleia ai o latou tulaga lautele.
Po o le a lava le mafuaʻaga o loʻo i tua oa latou gaioiga, e taua le suʻesuʻeina ina ia malamalama pe aisea latou te leʻi faʻatuatuaina ai oe e sau ai ia te oe. O lea la, o le fa'atonuga muamua o pisinisi o le mauaina lea o le fa'atuatuaga a lau paaga. O loo outou i ai faatasi i lenei mea. Po o le a lava le ituaiga o le le faamaoni, o se tasi o mafuaaga sili e faia ai e tagata ona latou te le maua le lagolago mai o latou taitoalua. Afai e le ulagia i latou e le toalua ae e lagolagoina i latou, o le a le mafai ona tupu le le faamaoni.
O le upu autu o le fesootaiga. Afai e i ai se talaaga o le le malamalama o se tasi o le toalua, o le a le toe sau le isi i le la paaga a o lei faia ni faaiuga. O lea, aua ne'i fa'atupuina nei fa'afitauli. Ia lagolago ma malamalama. O le faaletonu tau tupe ose mea tele. E mafai ona oʻo atu ai i le atuatuvale, popole, ma avea ma mafuaʻaga o le tele o le atuatuvale.
O lea, nai lo le faʻaopoopoina i lena faʻalavelave, fesoasoani i lau paaga e ala i ai. Afai e iai se aitalafu e manaʻomia ona totogi, faʻatau atu au teuga. Fai se nonogatupe mai le faletupe e totogi ai nonogatupe. O le mea moni, fuafua ma taulimaina faatasi faafitauli. O le a lava le umi tou te fesootai ai ma lagona le alofa, e leai se afa e le mafai ona oulua onosaia faatasi.”
O lau foa'i e lē o se foa'i alofa . O le a mafai ai e Bonobology ona fa'aauau pea ona aumaia ia te oe fa'amatalaga fou ma fa'afouina i la matou sailiga e fesoasoani i so'o se tasi i le lalolagi e a'oa'o pe fa'apefea ona fai so'o se mea.