Ho ithuta ka uena ke ntho e sa khaotseng. E ka 'na eaba u ne u tiile tabeng ea hore u hloile broccoli, empa ua hlokomela hore ha e hlile ha e mpe hakaalo ha u se u e-na le eona. Ka ho tšoanang, ha kamano e le ’ngoe e kotsi haholo e hlaha, lithuto tsa kamano ka uena li ka ’na tsa bonahala e le pilisi e thata ho e koenya.
Na ka tsela e itseng u hohela motho oa mofuta o itseng ka tsela ea hao? A na u na le ho se sireletsehe ho itseng ho amang likamano tsa hau? A na u lokela ho tlohela ntho e 'ngoe le e' ngoe ebe u fumana likatse tse ngata ho e-na le hoo?
Tjhe, o se ke wa fumana dikatse tseo hona jwale. Ka thuso ya setsebi sa kelello sa boeletsi Gopa Khan (Masters in Counseling Psychology, M.Ed), ya ikgethileng ka boeletsi ba lenyalo le ba lelapa, ha re shebeng seo dikamano di o rutang sona ka wena.
Seo Likamano Tsa Hao Tsa Nakong e Fetileng li ka U Rutang Kateng Ka Hao
Tafole ea likateng
Che, ho sekaseka likamano tsa hau tsa nakong e fetileng ho ke ke ha u fa karabo ea potso e 'ngoe le e 'ngoe eo u nang le eona bophelong. Empa bonyane e tla u bolella hore na ke hobane'ng ha u lula u khetha balekane ba balehang letšoao la pele la boitlamo.
"Liphihlelo tsa ka tsa nakong e fetileng tsa likamano li bile monate, nka ithuta eng ho tsona?" Ho ntse ho na le lintho tse ngata tseo u ka li fumanang ka uena, le haeba u ikutloa eka likamano tsa hau tsa nakong e fetileng li ne li le monate. Ntle le ho elelloa, mekhoa eo u e sebelisang tseleng e ka 'na eaba e bakile ho shoa.
"Ntho ea pele eo batho ba lokelang ho e hlokomela likamanong tsa bona tsa nakong e fetileng ke hore na ba ne ba itšetlehile ka bona, kapa hore na ba ne ba ikemetse haholo. Na kamano eo e ne e le e phetseng hantle kapa e sa pheleng hantle?" ho bolela Gopa.
Ha re boneng hore na ho hlahloba likamano tsa hau tsa nakong e fetileng ho ka u thusa joang hore u tsebe seo u lokelang ho se etsa le seo u lokelang ho se etsa ho etsa bonnete ba hore likamano tsa hau tse latelang li qetella li le ngata ho feta "liphihlelo tsa ho ithuta".
'Malo o Amanang: Matšoao a 12 a Hore Likamano Tsa Hao Tse Fetileng li Ama Kamano ea Hao ea Hona Joale
1. Na u tseba ho rata?
“Ha banyalani ba sa le banyenyane, menyetla ea hore ba ikakhetse ka setotsoana mokhoeng o sa pheleng hantle e eketseha ,” ho bolela Gopa. “Ha u sa tsebe hantle hore na likamano li sebetsa joang le hore na li akarelletsa eng, u qetella u le karolo ea mekhoa e sa pheleng hantle, u nahana hore lintho li lokile hobane ke kamoo li lokelang ho ba kateng.”
O phaella ka ho re: “Ke ne ke e-na le moreki eo ka boikhohomoso a ileng a mpolella hore mohlankana oa hae o ne a le mōna haholo ha a bua le bashanyana ba bang.” Kaha o ne a bone lifiliming le mananeong a thelevishene hore mōna o monate, o ile a fumana boitšoaro ba hae e le bo ratehang.
Ke ’nete hore u ka ’na ua se ke ua etsa liphoso tse tšoanang ’me u ka ’na ua se ke ua nahana hore molekane oa hao ea batlang ho sheba fono ea hao e ntle, empa ke potso ea bohlokoa hore u ipotse: Na khopolo ea hao ea lerato e lumellana le seo lerato le hlileng le lokelang ho ba sona?
Gopa o re: “Na u lumela hore u lokela ho ba le likamano hobane feela u hloka ho ‘itloaetsa’?
O phaella ka ho re: "Ha u batla ho ba le kamano e le hore feela u tsitse 'me u se ke ua hlola u e-ba mong, e ka 'na ea e-ba hobane u leka ho iphapanyetsa ho itšetleha ha hao le ho se sireletsehe ha hao," oa phaella.
Na u ntse u kena likamanong hobane feela e le seo bohle ba bonahalang ba se etsa? Lebala ka lintho tseo u ithutang tsona kamanong, ho feta moo, habohlokoa ke hore na ke hobane'ng ha u ikutloa u hloka ho ba ho eona qalong. Sena se re isa ntlheng ea rona e latelang, na ho se itšepe ha hao ho bonahala lipapisong tsa hau?
2. Na ha u sireletsehe?
Gopa o re: “Haeba o ne o ikakhetse ka setotswana kamanong ya hao, seo se ka bolela ho se sireletsehe le ho hloka boitsebahatso. Ha e le hantle ha se pilisi e bonolo ho e koenya, empa haeba u batla ho hlahlobisisa lithuto tsa likamano tseo u fetileng ho tsona, u lokela ho ipotsa ka botho ba hau.
Na u ne u utloa eka thabo ea hao e itšetlehile ka batho bao u neng u ratana le bona? Na u ipona u amohela mekhoa ea bona ea botho ho feta tekano? Na u ne u tšoenyehile haholo ka ho ba motho ea ratehang ka ho fetisisa ka pel'a motho eo?
“Haeba o ikutloa o hloka kamano eo hore o phele, joale ke kamano e sa pheleng hantle,” ho bolela Gopa. “Haeba o ikutloa o ke ke wa phela ntle le motho eo, ho bolela boemo bo kotsi ba ho khomarelana bo bakoang ke ho se itšepe le ho ipelaela. Litlhoko le litakatso tsa hau ke lintho tse peli tse fapaneng haholo, sekaseka hore na ke hobane'ng ha u ne u itšetlehile ka motho e mong, 'me u sebetse litabeng tseo haeba u batla hore kamano ea hau e latelang e be le matla a phetseng hantle.”
Lithuto li bolela hore ho se itšepe le boitlhompho li amana haufi-ufi le hore ho itšepa ho tlase hangata ho fella ka boemo bo sa pheleng hantle ba boiketlo ba kelello. Haeba u hlokomela hore ho na le ho hong ho etsahalang, ho hlōla ho se itšepe likamanong e lokela ho ba sepheo, bonyane ho fihlela u ikutloa u phutholohile letlalong la hao.
'Malo o Amanang: Setsebi se Fana ka Litlhahiso Tse 7 Tsa ho Thusa Motho ea Nang le Mathata a Tšepo
3. Na u hohela motho oa mofuta o tšoanang?
Tlas'a boikaketsi ba ho ba le "mofuta" o itseng, ho ka etsahala hore ebe u hlokomoloha taba ea hore u oela ho batho ba chefo ka tsela e tšoanang. Ho makatsang ke hore kaofela e ka ba ka lebaka la kamano ea pele eo u kileng ua ba le eona: ea le batsoali ba hao.
“U ka nahana hore batho ba kileng ba hlekefetsoa kapa ba hlalaneng ka tlung ea bona ba ka batla ho hong ho fapaneng le hoo.” Empa joalo ka ha ke bone ho bareki ba ka, likamano tseo u nang le tsona le batsoali ba hao li ama haholo liqeto tseo u li etsang bophelong ba hao ba lerato,” ho bolela Gopa.
“Ke na le motho eo ke neng ke mo sebeletsa ho hang ha a hōletse lelapeng leo ntat’ae a neng a sa ba rate.” Empa kaha o ne a sa bone mohlala oa boitlamo ha a ntse a hōla, o lula a intša le batho ba e-song ho ikemisetse ho etsa boitlamo le eena.
“Batho bao ba ka ’na ba qetella ba mo joetsa hore ha ba phele hantle ’me ke batho ba ikemiselitseng ho ba le boitlamo, empa o ntse a iphumana a batla ho ba le bona.” Ke ile ka mo bontša mokhoa oo, ka ’molella hore ke oona mokhoa oo a kileng a ba le oona lelapeng la habo haesale ntate oa hae a mo tsoile.
"Haeba u tsoa lelapeng la bapatriareka haholo, e ka qetella e hlalosa mofuta oa likamano tseo u tla ba le tsona nakong e tlang. Haeba u bile le tekano e ngata le tšebelisano e ntle, u tla batla e bontšang litšobotsi tseo le uena.
"Ha dikamano tsa rona le bahlokomedi ba rona ba mantlha di sa phele hantle, re na le tshekamelo ya ho pheta mekgwa eo e sa pheleng hantle le batho ba bangata maphelong a rona. Ho bohlokwa haholo hore motho a lemohe mekgwa ena mme a etse ho hong ho lokisa ka hare ho yena."
'Malo o Amanang: Seo U ka se Lebellang Ha U Rata Monna ea sa Itlhompheng
4. Na u thabile ka uena?
Ha re tobane le maemo a thata le ho hlokomela, ho baleha ha rōna kapa karabelo ea rōna ea ntoa e ka ’na ea etsa hore re iphapanyetse ’me re shebe sebakeng se seng, kahoo ha ho hlokahale hore re buisane le lipuisano tse thata. Ka mokhoa o ts'oanang, ha u tseba hore ha u ithabise, ho ka etsahala hore u qetelle u itšitisa ka likamano.
"Tsohle li ipapisitse le tsela eo re iponang ka eona. Haeba u sa ithabise kapa u loana le mathata, hangata ho bonahala ka ho se khone ho fana ka kamano ea hau haholo. Ha u sebetsana le litaba tsa hau, u tla be u hula bophelo ba motho e mong. U tla be u sebelisa matla a hao 'ohle ho leka ho sebetsana ka katleho le uena, u ke ke ua ba le molekane oa hau."
Na u ne u utloa eka u hloka kamano ea hau ho u pholosa litabeng tsa hau? Na kamano ea hau e ne e amana haholo le kamoo u neng u sebetsana le bophelo kateng? Na molekane oa hau o kile a ikutloa a jeoa ke bolutu ka matla? Haeba ho joalo, e ka ’na eaba e bakiloe ke ho se thabe hoo u nang le hona ho uena.
Gopa o re: “Ha u sa thaba kapa u ikutloa u jeoa ke bolutu, ntho ea ho qetela eo u e hlokang ke ho intša, kaha u tla ratana le motho oa pele ea teng, ho ka etsahala hore u qetelle u le kamanong e mpe,” ho bolela Gopa.
Kahoo pele o etsa qeto ea ho ratana le motho e mong, ithate pele. Letsatsi la pele leo u tla ba le lona ka mor'a moo le ka 'na la qetella e le la hao la ho qetela. Lithuto tsa likamano li atisa ho se tsejoe. Haeba u khetha ho lebala ntho e 'ngoe le e 'ngoe ka kamano eo e kotsi eo u neng u e-na le eona, e ka 'na ea qetella e le tšenyo ea nako. Empa haeba u ithuta ho eona sohle seo u lokelang ho se etsa, e tla ba mosuoe e moholo ka ho fetisisa eo u ka bang le eena.
Matšoenyeho a Macha a Kamano ke Eng? Lipontšo tse 8 le mekhoa e 5 ea ho sebetsana le eona
Monehelo oa hau ha se monehelo oa liphallelo . E tla lumella Bonobology ho tsoela pele ho u tlisetsa tlhahisoleseling e ncha le e nchafalitsoeng ha re ntse re phehella ho thusa mang kapa mang lefatšeng ho ithuta ho etsa eng kapa eng.
