Me pēhea te mōhio mēnā kei te teka tō hoa mō te tinihanga?

I tētahi taha, kei a koe te whakaaro kei te hē tetahi mea. I tētahi atu taha, kei roto i tōu mahunga te reo e kī ana kei te nui rawa ō whakaaro, kei te mataku hoki koe. Āe, kāore koe e hiahia ki ngā mana nui hei mōhio me pēhea te mōhio mēnā kei te teka tō hoa mō te tinihanga. Ka taea e koe te tautuhi i tētahi hoa teka mā te kite i ētahi tohu mārama.

Tērā pea he miriona āu pātai – Me pēhea te kimi mēnā kei te kōrero tō hoa ki tētahi atu? He take hou kei reira e mahi roa ake ai rātou i te wā noa i ēnei rā? He tauira te tinihanga? He aha te hunga tinihanga kāore e whakaae ki ā rātou hara? Kaua e tukua ēnei āwangawanga kia whakararu i tō hinengaro. He whānui te tinihanga i roto i ngā whanaungatanga. E ai ki tētahi ako E ai ki te Institute for Family Studies, tata ki te 20% o ngā tāne kua mārenatia, me te tata ki te 13% o ngā wāhine kua mārenatia i kōrero mō tā rātou tinihanga i ā rātou hoa rangatira.

I te mea he mea noa te tinihanga, he mea maori kia rite koe ki a Sherlock Holmes, e ngana ana ki te tirotiro me te tātari i ngā nekehanga katoa a tō hoa. I tēnei rā, tukua mātou kia noho hei Watson māu hei āwhina i a koe ki te kimi mēnā kei te teka tō hoa mō te tinihanga. Hei whakamārama ake i ngā mea e teka ana ngā kai tinihanga, i kōrero mātou ki te kaiako mō te oranga ngākau me te aro nui. Pooja Priyamvada (he tohu mō te Āwhina Tuatahi mō te Hauora Hinengaro me te Hinengaro mai i te Kura Hauora Tūmatanui o Johns Hopkins Bloomberg me te Whare Wānanga o Sydney), he tohunga ki te tuku tohutohu mō ngā moepuku i waho o te marena, ngā wehenga, te wehenga, te pouri, me te mate, hei tauira noa iho.

Me pēhea te mōhio mēnā kei te teka tō hoa mō te tinihanga? 9 Ngā Tohutohu a ngā Tohunga

I kī te tohunga whakaaro a Friedrich Nietzsche, "Kāore au i te pouri mō tāu teka ki ahau, engari kei te pouri ahau nā te mea kāore au e whakapono ki a koe mai i tēnei wā." Ko ngā teka mā i roto i ngā whanaungatanga ehara i te mea ka pakaru noa i te whakawhirinaki me te whakapono engari he uaua hoki ki te hopu i te tuatahi. Pooja e kī ana, "He maha ngā wā he hunga teka taunga ngā kanohi pōka. He mea tino uaua ki te hopu i ngā momo tangata teka e teka ana me te kanohi tika."

Kua tae mai koe ki te wāhi tika i tēnei rā, ki te mea kei te whakaaro koe he take pai hei whakahē i tō hoa. Me mutu te take i tēnei rā. Me pēhea e kitea ai e koe mēnā kei te teka tō hoa mō te tinihanga? Anei ētahi tohutohu a te tohunga:

1. He karo te reo o tō rātou tinana

E ai ki a Pooja, "Ko te karo i te reo tinana he tohu pono o te tinihanga me te teka. Ka karo te hoa teka i te titiro kanohi, te takaro, te whanoke, me te ngana ki te rapu i ētahi whakamārama." Ka mā ngā ngutu o te tangata, ka mā/whero ō rātou mata ina teka rātou. Ahakoa ō rātou ngāwari katoa, he rerekē te kōrero a ō rātou reo tinana.

Whakamātauria tēnei pātaitai tere hei whakatau mēnā kei te teka tō hoa mō te tinihanga:

• Kei te kite koe i te whakaroa i roto i te kōrero a tō hoa? Āe/Kāo
• Ka tere te kimo o ō rātou kamo, ka werawera rānei i a rātou e ngana ana ki te tito i tētahi kōrero pono hei huna i ō rātou ara? Āe/Kāo
• Kua kite koe i a rātou e whakanui ana i tētahi kōrero māmā, e whakamahi ana rānei i teka maĀe/Kāo
• He maha ngā wā ka kitea e koe tō hoa e karo ana i te titiro kanohi nui i a koe e kōrero ana ki a koe? Āe/Kāo
• Kei te tinihanga noa iho rātou i a rātou e ngana ana ki te teka mō tō rātou wāhi noho? Āe/Kāo
• E kite ana koe i a rātou e noho pōrearea ana, e nekeneke ana rānei ina kōrero mai rātou ki a koe? Āe/Kāo
• Kāore rātou e noho tahi ana me koe i ēnei rā? Āe/Kāo
• He hītori tō rātou mō te teka mō ngā mea iti? Āe/Kāo

Mena kua whakautu koe i te "ae" ki ētahi pātai e toru, neke atu rānei, he tūponotanga kei a koe tētahi hoa teka e tinihanga ana i a koe. Kia tino aro ki tana reo tinana (pēnei i te pakaru ohorere o tana reo, te teitei haere rānei o tana reo). Ki te karo rānei ia i te titiro kanohi ki a ia.

Te pānui e pā ana: 13 Ngā Tohu Tino Pono kei te teka tetahi ki a koe mā te tuhinga

2. He nui rawa, he koretake rānei ā rātou kōrero

Tērā pea kei te teka tō hoa rangatira mō te tinihanga mā te ngana ki te tito i tētahi kōrero maeneene. Āe, he tino pai ngā kaikōrero pakiwaitara a te hunga teka. Ka tāia e rātou he pikitia matatini māu, ka whakakiia koe ki ngā kōrero iti. Ka whakaahuahia e rātou ngā mea katoa kia tino taipitopito, ā, ka uaua ki a koe te mārama ka taea e rātou te teka me te tino taipitopito. 

I tētahi atu taha, ka tino pōhēhē ētahi o ngā tāngata tinihanga i ngā taipitopito hei huna i tā rātou tinihanga. Tērā pea ka karohia e rātou ngā pātai, ka hurihia rānei te kaupapa. Mēnā ka ārai tō hoa i a koe e pātai ana ki a ia pēnei i te "I hea koe i haere mai ai?", tera pea tētahi o ngā tohu kei te teka ia ina tūtaki atu ki a ia, kei te karohia rānei ia kia kore ai e mau.

Te pānui e pā ana: Te Ārai i te Here: Ngā Take me te Pānga ki ngā Hononga

3. Ko tētahi huarahi ki te tautuhi i tētahi hoa teka ko te mātakitaki i te āhua o tā rātou tiaki i ā rātou taputapu.

E tuhituhi ana a Cherly Hughes i roto i tana pukapuka, Ngā hoa aroha me ngā hoa aroha, "Ko te mea tino whakamataku mō ngā kōrero teka kāore anō kia kitea, he nui ake te kaha ki te whakaiti i a tātou i ngā mea kua whakakitea." Engari me pēhea koe e tae atu ai ki ēnei kōrero teka kāore anō kia kitea i roto i tētahi whanaungatanga aroha? Me pēhea te mōhio mēnā kei te tinihanga tō hoa, kei te teka hoki mōna? Anei ētahi tohu hei tūpato māu:

• Ka tīmata ohorere rātou ki te tiaki i ā rātou pūrere mā te kupuhipa
• Mena kua teka rātou mō tā rātou tinihanga ki a koe, ka kite koe me pēhea te pupuri tonu i tā rātou waea ki raro
• Ka haere rātou ki te kokonga ki te whakautu i ētahi waea / Kaua e whakautu i ngā waea ina tata koe
• Ka riri rātou, ka mea, "He aha koe i maia ai ki te tirotiro i taku īmēra?" 
• Engari o te whaki i te tinihanga ki tā rātou hoa, ka huna e rātou ā rātou karere kuputuhi
• Ka haria haeretia e rātou ā rātou taputapu, me te mea he peka, kei tūpono koe ki tētahi mea kāore rātou e hiahia kia mahia e koe

Mena kei te whakaatu tō hoa i te nuinga o ēnei āhuatanga, tera pea kua mau koe i roto i te matotoru o ngā kōrero teka a ngā kaipahua. Ehara i te mea ko ā rātou taputapu anake te mea e tiakina ana e ngā kaipahua, engari ko ētahi wāhi anō hoki. Hei tauira, "Kaua koe e haere noa mai ki taku wāhi mahi" me "Hei, koinei taku ana tāne/wahine. Kaua e pā ki tetahi mea i konei, ā, whakautehia taku tūmataitinga".

4. Me pēhea te mōhio mēnā kei te tinihanga, kei te teka hoki tō hoa? Kei te whakamāori noa iho rātou i a koe

He aha ngā tohu e teka ana ia ina tūtaki atu ki a ia, ina tunua rānei e ia tētahi atu kōrero hei ārai i a koe kei tae atu ki te pono? Mā te hoa teka koe e whakaaro kei te hē tetahi mea i roto i a koe. Mā te whakapae rānei i a koe he mataku koe, ka kī atu, "He mea whakamiharo! He aha koe i tino pōuri ai? He aha koe te kore ai e whakawhirinaki mai ki ahau?" Heoi anō, ko te gaslighting he mea e haere tahi ana me te tinihanga me te teka i roto i te whanaungatanga.

Ka meinga koe e rātou kia whakama mō ā rātou mahi. Nō reira, ka tīmata koe ki te pātai i tō whakaaro tika, nā te mea kāore koe i te tino mōhio mēnā kei te kōrero pono rātou. Ka tinihangatia koe e rātou kia tae ki te taumata ka tīmata koe ki te ruarua i a koe anō. Te whakamārama hau i roto i ngā whanaungatanga he rautaki matarohia e whakamahia ana hei huna i te tinihanga me te teka.

5. He rerekē ngā wā i roto i ā rātou mahi o ia rā

Ko tā Pooja tohutohu, "Anei taku tohutohu huna mō te mōhio kei te teka tō hoa mō te tinihanga. Ina teka te tangata i roto i ngā whanaungatanga, ka nui te wā kāore i roto i tā rātou kaupapa mahi. Hei karo i te whakamārama i te wāhi i noho ai rātou i tēnei wā, ka mahi tawhiti rātou, ka hoatu rānei ki a koe he koha utu nui me te kore take."

Hei whakatau mēnā he tika tō whakaaro kei te teka tō hoa ki a koe, pātai atu ki a koe anō:

• Kua piki haere te mahi a tō hoa rangatira, ā, kāore he wā hei noho tahi me koe?
• He maha ngā wā ka rongo koe i ngā amuamu mō te nui haere o te mahi, te ahotea rānei nā ētahi atu mahi?
• Kua roa kē ā rātou hui tari e mahi ana tae noa ki te pō?
• He ngaromanga ohorere, kāore i te whakamāramatia rānei kei te haere?
• He mahi tonu ā rātou hei mahi?
• Kua kino haere tō oranga moepuku i ēnei rā?

Ki te kite koe i a rātou e mahi ana i te wā tāpiri, e hoki pō ana rānei ki te kāinga tata ki ia pō nā te mea "e āwhina ana i tētahi hoa i roto i te raruraru," tera pea koinei tētahi o ngā kīanga tawhito e whakamahia ana e ngā kaipahua hei teka ki ā rātou hoa. Mena he mea hou tēnei whanonga, he mea kē pea kei te haere. 

Te pānui e pā ana: 12 Ngā Tohu o te Hoa Rangatira e Kōrero teka ana

6. Me pēhea te mōhio mēnā kei te teka tō hoa mō te tinihanga? Ngā whanonga kua rerekē

Tērā pea ka kite koe kua tīmata rātou ki te kī mai, "Aroha ana ahau ki a koe" me te tuku karere kuputuhi whakakatakata ki a koe. Ko te tuku ohorere atu i ngā koha, i ngā karere kuputuhi aroha rānei, he huarahi tēnei mā te hoa rangatira teka hei whakakore i tō whakapae. Engari kei te teka ia mō te tinihanga? He mea kei te huna e ia? Me pēhea e kitea ai e koe? Me pehea e kitea ai te nuinga o nga take?

Ko tētahi huarahi hei mōhio mēnā kei te tinihanga tō hoa, ko te kite i ngā panoni o ā rāua whanonga. Kei te pai ake tana kākahu me te mea he mea hei miharo i tētahi? Kāore rānei, kei te tīmata ia ki te noho motuhake ki tō whānau me ō hoa? Ki te whakapae koe kei te tinihanga tō hoa, tirohia ēnei tohu:

• Nga huringa whanonga kore whakamarama
• Ngā whakararuraru i roto i te pakanga
• Ngā nekehanga reka rawa/aroha nui rawa
• Te teka mō ngā mea iti
• Ngā tautohe ka taea te karo
• Kāore he āwangawanga mō tō oranga

Te pānui e pā ana: Me pēhea te whakahoki mai i te whakawhirinaki i muri i te tinihanga: 12 ngā huarahi e ai ki tētahi tohunga

7. Kua rerekē anō hoki ngā whanonga o ō rātou hoa, o te whānau rānei

He maha ngā mea e kōrero teka ana ngā kaipahua. Engari, tera pea kei te mōhio tetahi o ō rātou oranga ki ngā mea katoa e huna ana e rātou i a koe. Tērā pea ka whakawhirinaki rātou ki tō rātou hoa pai hei whakatau i te hara o te kaipahua e pehi nei i a rātou. Tērā pea ka tiaki tō rātou teina, teina rānei, i a rātou ina hiahiatia. 

Me pēhea te hopu i tētahi hoa e kōrero teka ana mō tana tinihanga? Mātakitaki i ngā whanonga a ōna hoa tata, a ōna whānau rānei.

• He rerekē tā rātou mahi ki a koe?
• Ka noho māharahara rātou ki a koe?
• Ka karohia koe e rātou, ka whakaatu rānei i ngā kare ā-roto kino ki a koe?
• Kei te piki haere tō rātou kore aro ki a koe?
• Kei te kite koe i a rātou e whakarērea ana tō aro, e matara atu ana rānei i a koe?

Mena he āe te whakautu, tera pea nā te mea kāore rātou i te pai ki te pono.

8. Kua tīmata tō hoa ki te whakaatu i te kore harikoa ki te whanaungatanga

Hei mārama ki te tinihanga, me mārama tātou te whakaaro o te hunga tinihanga ki a rātou anō. Nā, he aha te hinengaro kei muri i te tinihanga me te teka? Ka whakahoki a Pooja, "Ko te hinengaro kei muri i te tinihanga me te teka ko te kai i taku keke me te kai hoki. Kia mau tonu te whanaungatanga me te whai i tetahi mea kei te taha." Tērā pea he tino pai ngā wāhanga pai o tō whanaungatanga, kāore e taea e tō hoa te wehe atu, engari ina tae ki ngā wā uaua, ka kitea e rātou he huarahi hei mawhiti.

Haunga te hiahia kia whiwhi i ngā mea pai o ngā ao e rua, ko te kore e tutuki i roto i te whanaungatanga tētahi o ngā take o tā rāua tinihanga. Hei kimi mēnā kei te teka tō hoa mō te tinihanga, tirohia ētahi tohu ā-kore. I mua i tō amuamu, "I teka taku wahine mō te kōrero ki tētahi atu tāne. He mea whakamiharo. Me pēhea ia i pēnei ai ki ahau?" whakaaroaro mēnā kua tahuri ke tō taringa ki āna amuamu mō ētahi take whanaungatanga.

9. Tirohia i roto i ngā kōrero teka iti

E mōhio ana koe kei te teka tō hoa rangatira mō te tinihanga ina kī tonu ō kōrero i ngā kōrero teka kāore he kino. Ko ngā teka iti ngā tohu tuatahi o te whanaungatanga kāore e tika kia warewarehia. I mua tata atu i tō mōhio, ka huri ngā teka iti hei teka nui. I kī atu ia ki a koe kāore ia e mātaki ana i ngā kiriata puremu engari i kitea ia e koe e mātaki ana i tētahi rā pai? I kī atu rānei ia ki a koe kua mutu tana momi hikareti engari i hongihia e koe i runga i tōna hāte i a ia e horoi ana i te kākahu?

Ki te kite koe i ngā āhuatanga iti o te tinihanga, kia mahara ehara i te mea iti rawa. Me aha hoki ina huri aua rerekētanga iti hei teka nui, pērā i te tinihanga? E kī ana a Pooja, "Whakaatuhia ki a rātou te pono. Koinei anake te huarahi hei whakatau i tēnei. Me tuhi hoki. He maha ngā wā ka whakahēngia ngā kōrero teka ina teka ana tō hoa, ā, e tinihanga ana ki a koe."

Te pānui e pā ana: Te Whaki Tinihanga ki tō Hoa: 11 Tohutohu a te Tohunga

Me aha koe mēnā kei te teka tō hoa mō te tinihanga?

Nā te mea kua pāngia koe e te uauatanga o te whanaungatanga, kua tae ki te wā ki te whakaaro me aha koe i tēnei wā o tō whanaungatanga. I tēnei wā tonu, tera pea kei te whakaaro koe kei te ara whakawhiti koe. Kei te hiahia tetahi wāhanga o koe ki te wehe atu, ā, kei te hiahia tetahi kia pouri rātou, kia whakatikatika i ō koutou hara. Mā te teka mō tētahi hononga taikaha ka pā kino ki te hinengaro o kōrua tokorua. Ahakoa kei te mamae koe i tēnei katoa, anei ngā mea ka taea e koe te mahi:

• Whakatūpato atu ki a rātou: I te wā e tūtaki ana koe ki tētahi tangata tinihanga, kia tika te wā me te wāhi e whiriwhiria ana e koe. Me whakarite hoki kei a koe ngā taunakitanga, ā, me whakatata atu ki a rātou i runga i te marino me te kore whakaaro. Hei tāpiri, kia rite tō hinengaro ka whakakahoretia e rātou ō whakapae. I roto i ngā marena, i ētahi wā ka māmā ake ki ngā tāne, ki ngā wāhine rānei e tinihanga ana, e teka ana te whakaatu i te pono, kaua i roto i ngā whanaungatanga.
• Whakaaetia ō ake hapa: Ka puta he nui o ngā kōrero pēnei ngā tautohetohe whanaungatanga mō ētahi atu mea. Ki te whakapae rātou i a koe nā te mea i teka rātou mō te tinihanga, kaua e tukua kia whakapaetia e rātou tō rātou hapa ki a koe. Engari ki te mea kua hē ngā mea i roto i tō whanaungatanga, me whakaae hoki koe ki ō hapa.
• Kōrero atu ki a rātou kei te whakaaro koe kāore koe i te whakautehia: Ina tinihanga, ina teka rānei te tāne ki tana hoa, ina moe tāne rānei te wahine, nui atu i ngā mea katoa, ka rongo te tangata kē atu i roto i te whanaungatanga kāore koe i te whakautehia. Kia mōhio tō hoa ki te iti o tō whakaute, te whakamahinga rānei i a koe. Kia mōhio rātou kāore rātou e tika kia whakahē anō i a koe i roto i tēnei āhua.
• Puritia ki tētahi whakatau: Whakawāteahia he wā ki te whakatau i te huarahi e hiahia ana koe ki te anga atu i muri i tēnā. Kei te hiahia koe ki te mahi i ngā mea, kei te hiahia rānei koe ki te wehe atu i aua mea? Kaua e tukua kia awehia koe e rātou, ā, waiho tēnei hei whakatau whaiaro mō tāu e hiahia ana ki te mahi i roto i tō oranga.
• Whakamātauria te tohutohu a te tokorua: Ki te mea kua whakatau koe ko tēnei tangata hei hoa mōu, ā, e pai ana koe ki te muru i a rātou, mā te tohutohu koe e āwhina kia haere tahi kōrua ki te huarahi tika, kia whakakorea atu hoki ngā taumahatanga, ngā kare ā-roto rānei e toe ana. Ngāna ki te rapu āwhina i tētahi kaiwhakaora hinengaro, ā, mahihia tō kōrua whanaungatanga.

Ahakoa he tino uaua te pāngia e te whanoke i roto i tō whanaungatanga, ehara i te mea kāore kōrua ko tō hoa e tae ki tērā taha. Ki te whakapono koe kei te kōrero pono rāua, tera pea ka pai ngā mea katoa i roto i te wā poto. Me whai wā koe ki te whakatika i te whakawhirinaki, ki te mea kei te pirangi koe ki te noho tahi me rāua. Ki te kore, kāore he kino o te noho takakau mō tētahi wā.

Hei whakamutunga, he mamae te puremu, ā, ka waiho pea he kino nui ki tō whakaaro ki a koe anō, ka whakararuraru hoki i a koe ki ngā raruraru whakawhirinaki mō te wa katoa. Me whakaora hohonu ake te whakatau i tētahi mea pēnei. Ko te rapu āwhina ngaio te mea e hiahiatia ana i ia wā i roto i ēnei āhuatanga. Tā tātou ngā kaitohutohu mai i te rōpū a Bonobology, pērā i a Pooja Priyamvada, ka tautoko i tō ringa i tēnei haerenga. 

I whakahoutia tēnei tuhinga i te Hōngongoi 2023.

FAQs

Me pēhea te wikitoria i te tinihanga – 15 ngā huarahi whai whakaaro nui hei kati i te upoko

14 Ngā Tohu Kua Mutu te Marena mō ngā Tāne

Me tū atu ahau ki te wahine kē? 6 Ngā Tohutohu a ngā Tohunga hei Āwhina i a Koe ki te Whakatau

Kāore tō koha e kiia he kaupapa aroha takohaMā tēnei ka taea e Bonobology te kawe mai i ngā mōhiotanga hou me ngā mōhiotanga hou ki a koe i roto i tā mātou whainga ki te āwhina i te tangata katoa o te ao ki te ako me pēhea te mahi i tetahi mea.

Tirohia ta maatau Tukanga Etita

Tutaki ki ta maatau Poari Arotake

Tiri Urupare

He aha ō urupare?

×

āwhina Pūrongohia he Hapa He mea anō (kōrerohia mai he aha te horopaki)

Tuku