He taea rānei te hanga i tētahi rārangi o ngā ture mō te wehenga i roto i te marena? Hei whakautu i tēnei pātai, he rangahau i whakahaerehia ki runga i te 20 tāngata kua wehea. E whakaatu ana ngā hua o te rangahau he wheako 'tūmataiti', he 'mokemoke' hoki te wehenga. I kī anō hoki ngā tāngata i whakamātauhia he koretake te wehenga, ā, kāore i te mārama tōna putanga.
Kāore rānei e taea te pupuri i te wehenga o te marena? He rārangi arowhai mō te wehenga o te marena hei āwhina i tēnei? Mā te āwhina a te tohunga hinengaro Tākuta Aman Bhonsle (Ph.D., PGDTA), he tohunga ki te tohutohu whanaungatanga me te Whakaora Whanoke Ā-roto, me titiro tātou ki ngā uauatanga maha o te wehenga marena me ngā ture hei angitu.
He aha ngā momo wehenga i roto i te marena?
Ripanga o Ihirangi
He hē te whakakotahi i te wehenga o te marena me te whakarere, te whakaaro rānei he takahanga noa iho te wehenga ki ētahi atu tūnga marena. ako e tohu ana e toru ngā momo wehenga: ko ērā e arahi ana ki te whakarere, ko ērā e arahi ana ki te houhanga rongo, me ngā wehenga roa kāore anō kia whakatauhia.
Tākuta Bhonsle e whakamārama ana, "He maha ngā momo wehenga marena. I ētahi wā, ka noho tonu te tokorua i te whare kotahi, i te whare kotahi rānei. Kātahi ka hoki te wahine ki te kāinga o tōna māmā. I ētahi wā, ka neke atu te tāne. Kua kite ahau i ngā āhuatanga ahurei ka neke atu te tāne, ā, ka noho tonu te wahine me tōna whānau." Me tūhuratia ēnei momo rerekē wehenga marena kia nui ake ngā taipitopito:
1. E noho ana ngā hoa rangatira i te whare kotahi engari he rerekē ngā rūma
I ētahi wā, ka noho motuhake te tāne me te wahine, engari kāore he whakarere, i roto i te whare kotahi. He mea tēnei hei painga mō te tamaiti. E whakamārama ana a Tākuta Bhonsle, "Mō te tamaiti, ka taea e te whakarere te arahi ki te noho mokemoke. Kāore ētahi tamariki e karangatia ki ngā rōpū Halloween/rā whānau nā te mea kāore ngā mātua e noho tahi ana. Nō reira, ka ngana ngā mātua ki te karo i te whakarere katoa."
Te pānui e pā ana: 20 Ngā Huarahi Hei Whakangaro i a Koe e Tāu Tāne i te Wā Wehenga
Te mahi a te wehenga 'katoa engari wehe kē':
- Kāore tetahi e neke atu nā te mea he raruraru whenua (he nui rawa te utu i ngā pire hiko mō ngā whare e rua)
- Kāore ngā mātua e hiahia ana ki te whakararu i ngā huarahi ako a ā rātou tamariki kia mau tonu ai te mamae i roto i te pōuri
- Ka pāngia ngā tamariki e te raruraru hinengaro nā te mea ngā tautohe a ngā mātua i te wa katoa
2. Ka neke atu tētahi o ngā hoa rangatira
Ka taea te whakaaro he te wehenga 'whakamātautau'Ka noho motuhake te tāne me te wahine, engari kāore he whakarere, kia kore ai e nui ngā mahi pepa. Koinei hoki te wā e whakatau ai rāua mēnā e hiahia ana rāua ki te houhia te rongo, ki te harikoa rānei rāua i te korenga o tētahi i tētahi.
Te mahi a te wehenga 'whakamātautau':
- Nō ngā mea e rua ngā taonga katoa o te marena pēnei i te whare/motuka (kāore ngā rawa e wehea turetia)
- Ko ngā moni whiwhi katoa e kiia ana ko ngā moni whiwhi tahi
- Ka taea e ngā tāne me ngā wāhine te tuhi i ngā ture wehenga ki roto i tētahi tuhinga kāore i te whaimana hei karo i ngā tautohe.
3. Ka whakatau ngā hoa rangatira kua mutu
He wehenga 'tūturu' tēnei. Whai muri i te wehenga whakamātautau, ka mōhio tetahi/te tokorua o te tokorua e hiahia ana rāua ki te whakamutu i te marena, ā, ake tonu atu. Koinei te tohu o te nekehanga ki te whakarere.
Te mahi a te wehenga 'tūturu':
- Ka whakatau te tokorua ki te whakahē te houhanga o te marena
- Ka tīmata ngā mahi tuhituhi mō te wehewehenga o ngā rawa
- Ka mutu te mana tahi o ngā rawa/pūtea/nama
4. Te Kupu-D
Ā, hei whakamutunga, ka tae tātou ki te wehenga 'ture'/te wā ka tukuna mana te whakarere ki te kooti. Heoi anō, kāore he mea e kiia ana he whakarere aunoa i muri i te wehenga roa i roto i tētahi whenua. E kī ana a Tākuta Bhonsle, "Ko te raruraru nui ko te noho mai o tētahi hapori-ahurea te whakama mō te whakarere nā ngā utu pāpori/rongonui/pūtea e pā ana. E whakaaro ana ngā whānau e pā ana ki tēnei raruraru he raruraru ingoa kino tēnei, kaua he raruraru whanaungatanga.
"Ka huri te whakarere hei 'kōrero'. He aha i peia ai tēnei whānau? Ko tēhea whānau he nui ake ngā angaanga hei huna? Kāore ngā whanaunga e hiahia ki te whakautu i ngā pātai whakamā nā te mea e whakaaro ana rātou kāore rātou e tika kia mamae. Ka nui ake te hiranga o tō rātou whakamā i te oranga o ngā tamariki."
Te mahi a te wehenga 'ture':
- Ka tukuna he whakaaetanga wehenga e te kooti
- Kei roto i tēnei whakaaetanga te mana tiaki tamariki, te wehewehenga o ngā rawa, te whakatau i ngā nama me ētahi atu
- Tērā pea ka rerekē ēnei tikanga i te wā ngā whiriwhiringa whakarere/ngā mahi a te kooti
Nō reira, ka tae tātou ki te mutunga o ngā momo wehenga o te marena. Nā, me titiro tātou ki ngā take, me ngā ture hoki mō te wehenga i roto i te marena.
5 Ngā Take Matua o te Wehenga o te Marenatanga
E mōhio ana ahau ki tētahi tokorua kāore i te wehe ture engari e noho wehe ana nā te mea i tukino te tāne i tana wahine. He tangata inu waipiro ia, ā, he nui ōna raruraru riri. E mōhio ana ahau ki tētahi atu tokorua kua marenatia engari kua wehe mō ngā tau 20, nā te mea kāore rāua i te hototahi, ā, kāore hoki i te ōrite ngā uara matua o te ao.
Nō reira, he rerekē te kaha o ngā raruraru marena i ia kēhi, i ia kēhi. E ai ki tētahi ako, ko ngā raruraru o te marena pēnei i te puremu, te whakapau moni wairangi, te inu waipiro/tarukino, te hae, te āhua pōuri, me ngā tikanga whakapataritari, koinei ngā tohu tino kitea o te wehenga.
I ētahi wā, ka pupū ake ngā raruraru iti i roto i ngā tau, ka huri hei raruraru nui, kāore e taea te whakahaere. Anei ngā take e rima o te wehenga o te marena, e ai ki a Tākuta Bhonsle:
- Te āputa whakawhitiwhiti kōrero i waenganui i te tokorua (te hamama/ngā kōrero kino/te mauahara)
- Te kore e taea te aro atu ki ngā āhuatanga rerekē o tētahi ki tētahi (tērā pea nā te nui o ngā tumanakohanga/kāore i te tino tutuki)
- Te puremu/Te moe tāne/wahine i waho o te marena (tērā pea ka tīmata hei whakawhirinakitanga kare ā-roto ki tētahi)
- Te pakanga mana nā te taha pūtea (te tinihanga/te kore moni, ngā tikanga whakapau moni/ngā utu rerekē)
- Te kore whakaute (ki te kore te aroha, ka kore te whanaungatanga ā-tinana, ā-hinengaro hoki e pā)
"I ngā take tuatahi e rua, ka taea te whakatika i ngā raruraru mā te rongoā. Engari he uaua ngā raruraru e toru, ā, he uaua ki te whakatika mā te rongoā," te kī a Tākuta Bhonsle. Haunga te rapu āwhina ngaio, me pēhea te whakatau i ēnei uauatanga? Kia kite tātou.
Ngā Ture Matua e 5 mō te Wehenga i roto i te Marena kia Angitu ai
He tino āwhina te noho tahi me tō hoa rangatira ki te mārama ki te 'kaha' o te raruraru o te marena. Ina hoki, he ako e tohu ana he iti ake te mōrearea o te wehenga, te whakarere rānei i te wā i kōrero ai ngā kaiuru i whakaaro hoki tā rātou hoa rangatira he raruraru nui te raruraru. He aha ētahi atu huarahi hei whakaiti i te tūponotanga o te whakarere? Kia kite tātou.
1. Kōrerohia ngā ture mō te wehenga i roto i te marena i mua i te wā
E whakamārama ana a Tākuta Bhonsle, "I te tīmatanga tonu, kia mārama ngā mea katoa mā te tino mārama. Kaua e waiho he wāhi mō te koretake ina tae mai ki te ngā ture mātua tahiKia mau tonu te whakaute tetahi i tetahi i a koe e kōrero ana mō ēnei take me tō hoa rangatira:
- Ka tūtaki koutou i ngā huihuinga pēnei i ngā rā ā-tau a ngā tamariki, ngā hui PTA, ngā whakanuitanga Kirihimete rānei?
- He āhua aukati katoa tēnei, e kore ai kōrua e tūtaki kia pāngia rā anō tētahi e te taraka, kia takoto rānei i te moenga mate nā te mate pukupuku?
"Me whakamārama hoki he aha kōrua i kore ai e whiriwhiri i te whakarere. Kōrerohia mēnā ka taea e kōrua te whakaipoipo i ētahi atu tāngata, kāore rānei. Ki te mea kāore kōrua i wehea turetia engari e noho wehe ana, ko te whakaipoipo i ētahi atu tāngata he tinihanga/whakaponokore i raro i te ture."
Te pānui e pā ana: Te Marena Tuarua i Muri i te 40 Tau - He aha hei Tumanako
2. Kaua e hurihia hei kēmu 'Chinese Whispers'
E whakanui ana a Tākuta Bhonsle, "Kaua e whakararuraruhia e ngā whakaaro o ētahi atu. Tō rarangi arowhai wehewehe marena he take whaiaro tēnei nāu, he rite tonu ki te haere ki te wharepaku. Kāore he tangata kē atu e taea te kī atu ki a koe āhea koe me kaukau, me horoi rānei i tō mata.
"He rite ki te kēmu 'Chinese Whispers'. Kaua e kōrero pakiwaitara tetahi ki tetahi ki ngā hoa noho tata, ki ngā whanaunga me ngā hoa. He iti noa iho ā rātou urunga ki a koe, ā, he iti noa iho hoki ngā mōhiohio e pā ana ki te take. Nō reira, he tino teitei te tūponotanga ka kōrero wairangi rātou. Kua poke ā rātou tohutohu i ō rātou ake whakaaro pōhēhē, i ngā hapa mahara me ngā kaupapa motuhake mō te ira tangata."
3. Kia maumahara ki ngā mea KAUA e mahia
Ko te ture tino nui mō te wehenga i roto i te marena ko te āta mahi i ia nekehanga. Anei te rārangi o ngā mea me ĀRAI e koe:
- Te whakamahi i āu tamariki hei kaiwawao/kaitakawaenga
- Te huna i ngā rawa mai i tō hoa rangatira hei whiwhi i tētahi painga kore tika
- Te whakapā atu ki tō hoa rangatira me te kore he takawaenga
- Te whakawehi i tō hoa rangatira
- Te peke atu ki tētahi whanaungatanga hou
- Te kōrero kino i tō hoa rangatira
- Te pānuitanga i tō wehenga
- Te whakakore i te wā o tō hoa ki ā koutou tamariki
4. Whakatauhia ngā whakatau i runga i tō ake hiahia mōrearea
E mea ana a Tākuta Bhonsle, "Ka taea e koe te neke whakamua i tō ake tere. He wā poto noa iho tēnei, he wā tuturu rānei tō wehenga atu i te ao o te aroha/aroha? Kei tō ake hiahia mō te tūpono te mea katoa. Whakaarohia he kaitākaro whutupaoro hei kupu whakarite."
Te pānui e pā ana: Te Āhua o taku Hanga Kāinga Anō mōku i Muri i taku Wehenga
"Whai muri i te whara me te takotoranga moenga mō ngā marama e ono, ka whiriwhiri pea ia ki te totoro tinana, ki te whakangungu, ka hoki mai ki te kēmu. Tērā pea kua mutu tana mahi hākinakina, ā, ka whiriwhiri i tētahi mea ngāwari ake pērā i te snooker/korowha. He pono anō hoki tana tauira mō te ao whanaungatanga. Kua rite koe mō te Rautaki 2?"
5. Rapua he tautoko ngaio kia mōhio ai koe ki tō tūnga
E kī ana a Tākuta Bhonsle, "He rerekē ngā ture mō te wehenga i roto i te marena i ia kēhi, i ia kēhi. Kāore he otinga 'kotahi te rahi e pai ana mō te katoa'. Engari me tango e koe whakaipoipo faaipoipo kia mōhio ai koe ki tō tūnga me te take hoki i tū ai koe i reira.
"Waihoki, ka hoatu e te kaiwhakaora hinengaro he tohutohu whaitake ki a koe, ā, ka pupuri i te muna (kāore i rite ki ō whanaunga/hoa noho/hoa). He tokomaha o aku kiritaki kua hoki tahi anō i muri i te tango i te whakaora tāne me te wahine." Mena kei te rapu tautoko koe, ko tā mātou ngā kaitohutohu mai i te rōpū a Bonobology he paato noa atu.
Tohutohu Matua
- He maha ngā momo wehenga marena, ahakoa he whakawakanga, he ture, he pumau rānei
- Ka rerekē ngā take o te wehenga mai i te kore whakapono ki te whakamahi kino i ngā matū.
- Ko ētahi atu take pea ko te āputa kōrero, ngā raruraru pūtea, te kore whakaute me ētahi atu
- Kōrerohia ngā tikanga o te wehenga i mua i te wā; kaua e kōrero pakiwaitara mō tō hoa
- Kaua e whakamahia āu tamariki hei pion, ā, kaua e peke atu ki ngā mahi tinihanga.
- Haere tonu i tō ake tere, rapua he āwhina ngaio hei whakaora
Hei whakamutunga, me mutu tātou me te kīanga a Tākuta Bhonsle, "Kāore he whakarere harikoa. He mamae/he kino tonu ngā whakarere. Engari ka taea e koe te hanga i te wehenga kia harikoa mā te whai i ngā ture o runga ake nei, me te mārama ki tāu e hiahia ana."
FAQs
Ae, he maha ngā tāngata e mahi ana i tēnā, nā te take taake/inihua. He tino utu nui te whakarere, nō reira ka noho marena tonu te tangata engari ka noho motuhake.
Kāore he ture pakari. Hei karo i ngā mahi uaua me te utu nui o ngā pepa mahi, ka noho tonu te tangata mārena engari ka wehe mō te 20 tau, neke atu rānei.
Ko te mea tuatahi hei mahi māu ina wehe koe ko te whakarite i ō moni. He aha ngā rawa kei raro i tō ingoa? Me utu e koe ētahi nama? Ka taea e tō mahi te tautoko i tō momo noho? Ka taea e koe te tautoko i ngā tamariki?
Kaua e kōrero kino mō tō hoa rangatira, kaua hoki e whakapuaki i tō wehenga. Kaua e whakawehi i tō hoa rangatira, kaua hoki e whakapā atu ki a ia me te kore he takawaenga. Kaua e huri i tēnei wehenga hei pakanga mana/kēmu me toa koe ahakoa te aha. Koinei ngā ture tino nui mō te wehenga i roto i te marena.
Kāore tō koha e kiia he kaupapa aroha takohaMā tēnei ka taea e Bonobology te kawe mai i ngā mōhiotanga hou me ngā mōhiotanga hou ki a koe i roto i tā mātou whainga ki te āwhina i te tangata katoa o te ao ki te ako me pēhea te mahi i tetahi mea.
Ngā
14 Ngā Taupānga Matua Tahi Pai rawa atu mō ngā Tāne me ngā Tamariki kua Wehea
12 Ngā Taupānga Teití Pai rawa atu mō ngā Tāngata Kua Wehe
Ngā Painga Huna o te Wehenga
Ngā Rautaki Ture Matua mō ngā Tautohe mō te Alimony i waenganui i ngā Mātua
Te pouri mō te wehenga: He aha te mea, ngā tohu, me ngā huarahi hei whakatau
Ngā Painga me ngā Huakore o te Noho hei Roia Wehe mōu ake
15 Ngā Tohu Mārama, Engari Kaha, Ka Mutu Tō Marena i te Wehe
Ngā Mea 10 Hei Mahi Ina Whakaaro Ana Koe Mō Te Wehe
10 Ngā Tohutohu mō ngā Mātua Kua Wehea kia Whai Hua ai te Whakahaere i te Manaaki Tahi
9 Ngā Rautaki Wehe Tūkino me ngā Huarahi hei Whakaeke i a rātou
18 Ngā Take Tino Noa mō te Wehe
Me pēhea te whakatau i te whakarere a te tāne? NGĀ WHAKAUTU A NGĀ TOHUNGA
11 Ngā Huarahi hei Noho Hauora i te Wā Wehenga
7 Ngā Mea Hira Hei Mōhio Mō Te Whakaipoipo I Te Wā Wehe
Te Mokemoke i Muri i te Wehenga: He aha i Tino Uaua ai ki ngā Tāne te Whakatutuki i te Manawanui
Me pēhea te hanga anō i te oranga i muri i te wehenga: Te whakahaere i ngā tamariki, te moni, te whakaipoipo, me te aroha ki a koe anō
Ngā Marenatanga Raruraru a ngā Tangata Rongonui: He aha i tino noa ai, i tino utu nui ai hoki ngā whakarerenga a ngā tāngata rongonui?
Te Ora i te Wehenga i te 50 Tau: Me pēhea te Hanga Anō i tō Oranga
Te Wehenga Hina 101 – He Aratohu ki te Wehenga i Muri i te Marena Roa
Tohutohu a te Tohunga – Āhea me Whakamutu te Whakaipoipo