In die 2014-riller Weg Girl, 'n skynbaar perfekte huwelik val uitmekaar nadat die vrou vermis raak en die man die hoofverdagte in haar verdwyning word. Soos dinge ontrafel, kry kykers 'n kykie van die kryt van hoe manipulasie in verhoudings werk – 'n kritieke aspek wat 'n romantiese vennootskap kan maak of breek.
Manipulerende gedrag kom in baie vorme voor – sommige so subtiel dat jy waarskynlik verbaas sal wees as iemand dit uitwys. Trouens, een van die kenmerke van meestermanipuleerders is dat jy dit nooit sien kom nie. So, hoe kan ons manipulasietaktieke in verhoudings herken? Om antwoorde te kry, het ons met 'n beradingsielkundige in verbinding getree Kavita Panyam (Meestersgraad in Sielkunde en internasionale geaffilieerde met die Amerikaanse Sielkundige Vereniging), wat paartjies al meer as twee dekades lank help om hul verhoudingsprobleme te verwerk.
Wat is manipulerende gedrag in 'n verhouding?
INHOUDSOPGAWE
Volgens navorsers, probeer ons almal om uitkomste of gedrag te beïnvloed, hetsy bewustelik of onbewustelik, in ons daaglikse lewens. Skadelike manipulasie kan egter is ontwerp om doelbewus 'n magswanbalans te skep sodat een romantiese maat beheer kan oorneem en te alle tye en ten alle koste kan kry wat hulle wil hê.
“Woede, impulsiewe gedrag en gaslighting is van die manipulasietegnieke in verhoudings,” sê Kavita. Ander vorme van algemene manipulasietaktieke in verhoudings sluit in:
- Hou van bombardering
- Emosionele afpersing
- Verstandspeletjies
- Geestelike vervorming
- Passief-aggressiewe gedrag
- Verborge of openlike dreigemente (soos wanneer 'n maat dreig om jouself of die mense rondom jou seer te maak)
- Verbale mishandeling
- Fisieke mishandeling
Manipuleerders is meedoënloos in hul strewe na beheer en sal jou teen jouself gebruik as dit beteken dat hulle jou soos 'n marionet kan tou en jou na hul deuntjie kan laat dans. As jy hulle enigsins daaroor konfronteer, sal hulle die rolle netjies teen jou omkeer. “Hulle val die slagoffer se onsekerhede en selfbeeld aan. Dit gebeur in so 'n mate dat die slagoffer begin glo dat iets met hulle verkeerd is,” voeg Kavita by.
Verwante leeswerk: Geesspeletjies in verhoudings — Hoe hulle lyk en hoekom mense dit doen
Hoekom manipuleer mense?
Daar is baie onderliggende faktore waarom mense hul vennote manipuleer. Miskien wil hulle hul ego beskerm en vermy om verantwoordelikheid vir hul optrede te neem. Miskien sukkel hulle om hul behoeftes direk en eerlik te kommunikeer. Hulle het dalk 'n onseker gehegtheidstyl of ly aan geestesgesondheidstoestande soos narsistiese persoonlikheidsversteuring. Of hulle kom dalk uit 'n disfunksionele gesin waar hulle hul tot manipulerende taktieke moes wend of daaraan blootgestel is.
11 Subtiele Tekens van Manipulasie in Verhoudings
Alhoewel manipulasie in enige interpersoonlike interaksie kan plaasvind, word dit meer dikwels in baie noue verhoudings gesien, soos romantiese of familieverhoudings. Jy kan jou voorstel hoe subtiel dit in romantiese verhoudings kan manifesteer, reg? Jou maat mag manipulasietaktieke so slim gebruik dat jy dit dalk nie eers eers besef nie. En solank jy aan hul wil voldoen, sal die verhouding perfek lyk.
So, hoe kan jy vasstel of jou verhouding met beheersende voorwaardes gepaardgaan? Hier is 11 tipiese maar subtiele manipulasietekens:
1. Jy voel voortdurend onder druk om hul bevele uit te voer
“Manipulators het ’n ‘my pad of die snelweg’-benadering tot die lewe en verhoudings. Finansieel, emosioneel of geestelik, hulle weet hoe om dinge gedoen te kry,” sê Kavita. Met ander woorde, hulle is boelies wat elke beskikbare middel vir persoonlike gewin sal gebruik of om ander te druk om te doen wat hulle wil, maak nie saak hoe onredelik nie. Volgens een bestudeer, hulle sal nie huiwer om te gebruik nie skuldgevoelens om aan te val en jou selfs die mees triviale te laat verander gedrag of gewoontes.
Manipuleerders gebruik dikwels stellings vol subteks om hul maat se hand af te dwing. In plaas daarvan om bloot te sê: "Ek wens jy sou meer gereeld bel wanneer jy reis," kan hulle byvoeg:
- Jy sou dit doen as jy regtig vir my omgee
- Waarom moet ek enigsins vra? Kan jy nie sien hoeveel ek oor jou bekommerd is nie?
- Kan jy nie soveel vir my doen nie?
As jy voortdurend voel dat dit nie regtig 'n opsie is om nee te sê vir jou maat se versoeke nie, weet dat dit 'n ongesonde teken is.
2. Hulle neem al die besluite in die verhouding
Manipuleerders is daarop gefokus om hul eie behoeftes te bevredig en gebruik elke truuk in die boek om dit te laat gebeur. Een manier waarop hulle dit doen, is deur jou keuse weg te neem, of dit nou in klein of groot besluite is, en jou ondersteuningstelsels af te sny, of dit nou emosioneel of finansieel is. Trouens, dit is een van die algemene vorme van manipulerende gedrag in verhoudings.
Van wat jy vir ontbyt eet tot wat jy bestel vir wegneemetes, waarheen jy met vakansie gaan en met wie jy tyd spandeer – as jou besluite bepaal word deur wat jou maat wil hê, kan dit 'n potensiële rooi vlag wees. Beherende vennote is ook nie bo finansiële manipulasie in verhoudings verhewe nie, soos:
- Neem beheer oor alle finansiële besluite en hulpbronne
- Beperking of monitering van jou toegang tot finansies
- Bepaal hoe jy jou geld spandeer
As jy aanvoel dat enige hiervan gebeur, is dit tyd om dinge te heroorweeg. 'n Gesonde verhouding behels dat beide vennote saam besluite neem, nie vir mekaar nie.
Verwante leeswerk: 11 Tekens Dat Jou Man Jou Finansieel Gebruik
3. Hulle gee oor aan sikliese slegte gedrag
Volgens Kavita is daar dikwels 'n duidelike patroon in baie gedrag wat manipulerende mense toon. Trouens, hulle is geneig om dieselfde taktiek oor en oor te gebruik om 'n ander persoon af te put en te beïnvloed hoe hulle dink, voel of optree.
Byvoorbeeld, tydens 'n bakleiery kan hulle jou emosioneel afsny en dan fisies afstand neem. Of hulle kan woedend uitbars of rondmors totdat jy toegee. Op hierdie manier skuif hulle die las van skuld subtiel op jou af. Sodra jy om verskoning vra, kan dinge weer op koers kom – net vir die siklus om te herhaal sodra die volgende argument of meningsverskil opduik.
Uiteindelik kan jy begin om loop op eierdoppe rondom hulle, of jy kan begin om sekere onderwerpe te vermy wanneer jy saam met hulle is. Om konflik te vermy, kan jy probeer om hul reaksie te twyfel deur jouself voortdurend af te vra:
- Wat sou hulle dink of doen as ek…?
- Sou hulle hiermee oukei wees?
4. Hulle weerhou seks of liefde
Een van die mees algemene voorbeelde van manipulasietegnieke in verhoudings is die weerhouding van seks of liefde as straf of afpersing. Paartjies baklei dikwels en maak later in die bed op. Manipuleerders ontken egter doelbewus seks of verwerp liefdesuiting – en hulle gee nie toe totdat jy aan hul eise toegee nie. Selfs wanneer hulle dit doen, laat hulle dit soos 'n guns lyk. Dit is 'n passief-aggressiewe taktiek wat gebruik word om 'n uitkoms af te dwing en kweek uiteindelik wrok in 'n verhouding.
5. Hulle blameer jou vir dinge wat verkeerd geloop het
Manipuleerders sal selde verantwoordelikheid aanvaar vir enige verhoudingsprobleme jy dalk gehad het. Inteendeel, hulle sal jou blameer vir alles wat verkeerd is in die verhouding en in hul lewe.
- Hulle mag dalk gaslig gebruik, dit wil sê, jou bekommernisse en ervarings ondermyn en ongeldig maak ("Jy verbeel jou dinge" of "Ek het dit nooit gesê nie" of "Jy lees te veel in dinge in") totdat jy jou eie werklikheid of jou geestesgesondheid begin bevraagteken.
- Hulle mag ander mense by hul plan betrek om self-twyfel en verwarring in jou gedagtes te saai.
Wat hulle betref, sal enigiets wat verkeerd loop altyd jou skuld wees. Hulle sal nie voor enige logika of rede swig nie, en onkunde beweer, selfs al is daar bewyse wat die teendeel aandui.
Verwante leeswerk: 25 Gaslighting-frases in verhoudings wat liefde doodmaak
6. Hulle teer op jou emosies
’n Verhouding met ’n manipuleerder behels dikwels ’n mate van emosionele mishandeling. Een van die klassieke voorbeelde hiervan is die stilswyende behandeling, wat die volgende behels:
- Jou maat sit 'n 'klippegesig' op na 'n rusie of meningsverskil
- Hulle antwoord in eenlettergrepige woorde op jou pogings tot gesprek
- Hulle sê “Ek is oukei” alhoewel hul gedrag anders suggereer
“Soms twyfel, stilbly, gesprekke onderbreek – dit is alles maniere om jou emosioneel te manipuleer,” sê Kavita. Manipuleerders is ook vaardig daarin om dramatiese stellings te gebruik om op jou emosies te speel:
- In plaas vanKan jy my ná werk kom haal?
- Hulle mag sêHaal my op na werk. En moenie sê jy kan nie as jy werklik vir my omgee nie.
- En as jy laat raakEk het geweet dit sou gebeur. Ek is in elk geval altyd laaste op jou lys.
Iemand in 'n verhouding emosioneel manipuleer is net so erg soos om hulle fisies te mishandel. As dit lank genoeg aanhou, kan dit jou selfvertroue knou of veroorsaak dat jy 'n negatiewe selfbeeld ontwikkel – dinge wat niemand ooit in 'n verhouding behoort te voel nie.
7. Hulle knip jou vlerke in die gewaad van kommer
Dikwels manipuleer mense ander omdat hulle self hoogs onseker is. Daarin spruit hul oorkoepelende behoefte om alles en almal rondom hulle te beheer. Hulle is geneig om enige groei of poging tot onafhanklikheid of outonomie van jou kant as 'n bedreiging vir hierdie beheer te beskou.
“Hulle wil eenvoudig nie sien dat jy vorentoe in die lewe beweeg nie,” sê Kavita. Alhoewel hulle versigtig is om jou dit nie te laat sien nie. Of dit nou is om werk te kry, terug te keer werk toe, 'n stokperdjie te begin, of bloot iets nuuts te probeer, manipuleerders sal jou ontmoedig of jou besluite laat bevraagteken deur 'raad' uit te deel of ergste moontlike scenario's te skets. Alles in die naam van 'besorgdheid' oor jou.
8. Hulle is 'goed' wanneer hulle 'n agenda het
Manipuleerders loop nie rond en spuug boosheid in 'n rooi mantel en puntige horings nie. Hulle is dikwels sjarme-verpersoonlik en kan oordrewe opreg voorkom. Jy mag selfs sê hulle lyk te goed om waar te wees. Aanvanklik, hul hou van bomaanval dit kan jou laat voel asof jy die wêreld vir hulle beteken. Maar dis – amper altyd – nie waar nie.
Soos Nietzsche sê: “Daar is geen pragtige oppervlaktes sonder ’n verskriklike diepte nie.” ’n Manipulerende persoon se gedrag stem amper nooit ooreen met hul woorde nie. En daar is altyd ’n versteekte agenda agter wat hulle ook al doen. Baie van hul 'goeie' gedrag is ontwerp om:
- Maak dit regtig moeilik vir jou om nee te sê vir hul versoeke
- Verpulver jou grense
Trouens, hulle reken daarop om jou vermoë om duidelike grense te stel, te kort te swaai sodat hulle beheer oor jou besluite en jou lewe kan neem. Het jy 'n gevoel dat iets nie heeltemal reg is nie? Of 'n aanhoudende gedagte dat jy altyd dinge doen wat jy nie regtig wil hê nie? Voel jy verward of skuldig teenoor hulle en kan jy nie verstaan hoekom nie? Dan is dit tyd om jou instink te vertrou en jou verhouding te ondersoek.
Verwante leeswerk: 10 Moet-Volg Gesonde Verhoudingsgrense
9. Hulle speel die liefdeskaart om uit aanspreeklikheid te kom
Het manipuleerders gevoelens vir jou? Nie regtig nie. Maar hulle sal jou aanhou vertel en jou daaraan herinner dat hulle dit wel het. Veral as hulle 'n bespreking wil ontduik, maak nie saak hoe belangrik dit vir jou is nie. Moenie verbaas wees as jou versoek om 'n verduideliking vir iets wat hulle eintlik gedoen het, beantwoord word met:
- Hoe kan jy so wreed wees as ek jou so baie liefhet?
- Dit wys jy waardeer nie my gevoelens nie.
- As jy my werklik liefgehad het soos ek jou liefhet, sou jy verstaan het…
As hierdie woorde te gereeld na jou gegooi word, weet dat jy emosioneel gemanipuleer word om hulle 'n uitlaatklep te gee. Manipuleerders is immers meesters van emosionele uitbuiting wat geen kans sal laat verbygaan om die onus op jou te plaas om jou liefde vir hulle keer op keer te bewys nie.
10. Hulle bly kalm om jou neer te sit
Wanneer ons praat tekens van 'n manipulerende kêrel of meisie, meedoënlose drama, blamerende taal en oordrewe reaksies is wat gewoonlik by jou opkom. Jou manipulerende kêrel kan egter net so maklik iemand wees wat altyd kalm, koel en uiterlik beheersd is.
Dit mag selfs eienskappe wees wat jy sal bewonder – totdat hulle hul onverstoorbare kalmte teen jou gebruik om jou oordramaties te laat lyk in 'n situasie wat dalk jou woedende reaksie regverdig. In plaas daarvan sal jy uiteindelik simpel, onvolwasse, te sensitief en ooremosioneel lyk. En die persoon wat jou manipuleer, sal voorkom as die volwasse party wat weet hoe om soos 'n volwassene op te tree.
11. Hulle laat jou klein voel
Om voortdurend vergelykings of kritiek te bied, wat veroorsaak dat jy onvoldoende of waardeloos voor ander of in jou eie oë voel, is 'n vorm van passiewe aggressie. Of die vergelykings nou as 'humor', bespotting of iets anders verwoord word, die doel is om:
- Laat jou sleg voel oor jouself of op een of ander manier tekort skiet
- Laat jou dink jou maat is te goed vir jou
- Maak seker dat jy nooit groter in gestalte as hulle word nie
Dit kan ook 'n taktiek wees om onsekerheid te kweek, sielkundige druk te plaas, of jou te skaam om te doen wat hulle wil. As dit 'n tema word, weet dat manipuleerders altyd 'n eindelose voorraad hoepels sal hê waardeur jy moet spring. En hulle sal hulle aanhou doen, maak nie saak wat jy doen nie.
Verwante leeswerk: Hoe om te gaan met 'n maat wat jou onseker laat voel
Hoe om te reageer op manipulerende gedrag
Sielkundige, emosionele of finansiële manipulasie in verhoudings eis 'n hoë tol op die mense op wie dit gemik is. Dit kan jou geestesgesondheid benadeel, jou selfvertroue ondermyn, jou emosionele welstand ondermyn en veroorsaak dat jy lae selfbeeld of selfs depressie ervaar. Dit is dus die beste om jouself te beskerm.
As jy manipulasie ervaar, is hier 'n paar idees oor hoe om te reageer:
- Erken manipulasie vir wat dit is: Probeer om dit nie te verminder of af te skud nie. Om verskonings vir slegte gedrag te maak, soos om te dink dat hulle nie kwaad bedoel nie of deur 'n moeilike fase gaan, sal hulle net verder bemagtig en hulle van die hoek af laat.
- Stel grense: En dwing hulle af. Besluit watter gedrag jy sal en nie sal duld nie. Laat jou maat weet waar jou perke is. En stel gevolge as hulle aanhou om dit te oortree.
- Neem beheer van die gesprekManipuleerders is kundiges in die kaap van gesprekke deur jou emosies teen jou te gebruik en jou van die werklike probleem af te lei. Wees voorbereid om emosionele manipulasie raak te sien en moenie toelaat dat hulle daarmee wegkom nie.
- Wees deernisvol met jouselfMoenie die blaam en skuldgevoelens internaliseer nie. Onthou, net jy kan besluit hoe jy oor jouself voel.
- Kry hulp: As jy depressief of vasgevang voel en nie 'n uitweg kan vind nie, is Bonobology se paneel van gelisensieerde en bekwame terapeute slegs 'n ... klik weg
Sleutelwysers
- Manipulasie is ontwerp om 'n magswanbalans in 'n verhouding te skep sodat een maat altyd kan kry wat hulle wil hê.
- Manipuleerders gebruik verskeie taktieke om hul agenda te bevorder, soos liefdesbombardement, emosionele afpersing, passiewe aggressie, skuldgevoelens en gaslighting, tot reguit mishandeling.
- ’n Manipulerende maat sal al die besluite in die verhouding neem, maar jou blameer vir alles wat verkeerd loop, en die liefdeskaart speel om aanspreeklikheid te vermy.
- Hulle sal op jou emosies speel, seks of liefde weerhou, of jou klein laat voel om jou te druk om te doen wat hulle wil
- Al lyk hulle sjarmant, is hulle nooit goed sonder 'n agenda nie. En hul hoofdoel is om jou agentskap weg te neem en jou ondersteuningstelsels af te sny sodat hulle jou onder hul duim kan hou.
- Om op manipulasie te reageer, moet jy dit erken, duidelike grense stel en beheer neem van die gesprek. Wat jy ook al doen, moenie internaliseer wat 'n manipuleerder sê nie, en kry hulp indien nodig.
Om in toksiese of ongesonde verhoudings te bly is nooit 'n goeie idee nie. En manipulasie is beide toksies en ongesond. Soms kan dit selfs 'n voorloper wees tot meer ernstige vorme van mishandeling. As jy dink grense word oorgesteek, jy word nie in die verhouding gerespekteer en gewaardeer nie, en dit eis 'n tol op jou, weet dat dit jou teken is om weg te stap. Soos skrywer Ken Poirot sê, is ware liefde immers gebou op vrye wil en vrye keuse. Nie onsigbare toue van manipulasie en spinnekoppe van beheer nie.
Hierdie artikel is in Julie 2023 opgedateer.
Jou bydrae is nie 'n liefdadigheidsorganisasie nie skenkingDit sal Bonobology toelaat om aan te hou om nuwe en opgedateerde inligting aan jou te bring in ons strewe om enigiemand in die wêreld te help om te leer hoe om enigiets te doen.
